Современная наука и исследования

WATSON INTEGRALLARINING UCH O‘LCHAMLI PANJARADAGI IKKI FERMIONLI SISTEMALARNING SHREDINGER OPERATORLARI XOS QIYMATLARINI TOPISHGA TADBIQI

A.B. Xasanov, A.B. Xasanov, A.B. Xasanov

Published Mar 30, 2025• 0 citations

Abstract

Schrödinger operatori kvant mexanikasining asosiy operatorlaridan biri bo‘lib, tizimning energetik holatini aniqlashda muhim rol o‘ynaydi. Operatorning xos qiymatlarini topish, ya'ni tizimning energiya darajalarini aniqlash, kvant mexanikasining muhim masalalaridan biridir. Bunday masalalarni yechishda ko‘pincha integral hisoblash usullari, jumladan Watson integrallari, qo‘llaniladi. Bu integrallar o‘zining murakkab strukturalari bilan tanilgan bo‘lib, ular ma'lum bir o‘zgaruvchilarga qarab funksiyalarni to‘g‘ri aniqlashda yordam beradi. Schrödinger operatorining xos qiymatlarini aniqlash uchun Watson integralini qo‘llash orqali tizimning energetik holatlarini hisoblash mumkin.

Related papers

KVANT FIZIKASINING KIMYO VA ZAMONAVIY TIBBIYOT RIVOJLANISHIDAGI O'RNI

Normamatova Ravza Farruxovna Toshkent davlat tibbiyot universiteti Kimyo yo'nalishi 1-bosqich talabasi

Mazkur tezisda kvant fizikasining kimyo va zamonaviy tibbiyot rivojlanishidagi nazariy hamda amaliy ahamiyati keng yoritilgan. Kvant mexanikasi atom va molekulalarning ichki tuzilishini o‘rganishda muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qilishi, elektronlarning energetik holati va atomlararo bog‘lanishlarni tushuntirishdagi roli tahlil qilingan. Tadqiqot davomida kvant fizikasining kimyo sohasidagi qo‘llanilishi, xususan kvant kimyosi, spektroskopiya, lazer texnologiyalari va yangi kimyoviy moddalarni sintez qilishdagi o‘rni ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, kvant nazariyasi asosida yaratilgan hisoblash usullari murakkab kimyoviy reaksiyalarni oldindan aniqlash va samarali katalizatorlar ishlab chiqishda muhim vosita ekanligi ta’kidlangan. Tezisda zamonaviy tibbiyotda kvant fizikasi asosida rivojlangan diagnostika va davolash usullariga ham alohida e’tibor qaratilgan. Magnit-rezonans tomografiya, kompyuter tomografiyasi, lazer terapiyasi hamda radioterapiya kabi texnologiyalarning ishlash prinsiplari kvant hodisalari bilan bog‘liqligi ilmiy jihatdan izohlangan. Ayniqsa, saraton kasalliklarini erta aniqlash va davolashda kvant texnologiyalarining samaradorligi tahlil etilgan. Bundan tashqari, nanotexnologiyalar va nanozarrachalar asosidagi dori vositalarini yaratishda kvant fizikasi muhim o‘rin egallashi yoritilgan. Kalit so‘zlar: kvant fizikasi, kvant mexanikasi, kvant kimyosi, molekulyar tuzilish, spektroskopiya, lazer texnologiyasi, nanotexnologiya, magnit-rezonans tomografiya, radioterapiya, diagnostika, kvant biologiyasi, innovatsion tibbiyot, nanozarrachalar, kimyoviy reaksiyalar, zamonaviy texnologiyalar.

May 28, 20260 citations

DASTURIY VOSITALAR ORQALI IKKI ZARRACHALI SHRYODINGER OPERATORINING DISKRET XOS QIYMATLARINI TADQIQ QILISH

Rahmonov Boʻron Normamatovich, Razzoqova Hayitgul Safar qizi

Ushbu maqolada ikki zarrachali kvant tizimlarida Shryodinger operatorining diskret xos qiymatlarini dasturiy vositalar yordamida hisoblash va tahlil qilish usullari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda numerik metodlar va algoritmik yondashuvlar asosida zarrachalarning energiya darajalari aniqlanadi, natijalar grafik va jadvallar yordamida vizual tarzda taqdim etiladi. Ushbu yondashuv kvant mexanikasi va ilmiy hisoblash sohalarida amaliy qo‘llanilishga mos keladi.

IZLANUVCHIDec 3, 20250 citations

ISSIQLIK ENERGETIKA OBYEKTLARINING BOSHQARISH TIZIMI SINTEZLASHDA KVANT-FOTON-SPIN USULINI QO‘LLASH

Noilakhon Sobirjоnovna Yakubova

Mazkur maqolada issiqlik energetika obyektlarining murakkab dinamik tizimlarini boshqarish samaradorligini oshirish masalasi ko‘rib chiqilgan. Boshqarish tizimini sintezlashda kvant algoritmlari, foton polarizatsiyasi va spin holatlariga asoslangan kvant-foton-spin yondashuvini qo‘llash taklif etilgan. Ushbu usulning mohiyati issiqlik energetika obyektini o‘zaro bog‘langan lokal kvant tizimlariga ajratish hamda har bir tizim uchun optimal boshqarish parametrlarini parallel hisoblash imkonini berishdan iborat. Taklif etilgan yondashuvda dinamik obyektlarni matematik modellashtirish jarayonida kvant superpozitsiya va interferensiya prinsiplari qo‘llanib, boshqarish algoritmining moslashuvchanligi va hisoblash tezkorligi oshiriladi. Kvant-foton-spin asosidagi algoritm bug‘ qizdirgichning asosiy texnologik parametrlarini boshqarish tizimini sintezlashda tajribadan o‘tkazildi. Olingan natijalar an’anaviy boshqarish usullari bilan solishtirilganda, taklif etilgan yondashuv boshqarish jarayonining tezkorligini oshirish, energiya sarfini kamaytirish hamda tashqi g‘alayonlar ta’sirida tizimning barqarorligini ta’minlashini ko‘rsatadi.

Journal of science and innovative developmentApr 30, 20260 citations

OLIY O‘QUV YURTLARIDA KVANT MEXANIKASI KURSIDA IKKI TIRQISHLI EKSPERIMENTNING FUNDAMENTAL FIZIK NATIJALARINI VA SUPERPOZITSIYA PRINSIPINI O‘RGANISH METODIKASI

Райгул Хoжаназарoва, Б А Абдикамалов

Tadqiqotning asosiy maqsadi foton, electron yoki boshqa mikrozarrachalarning interferensiyalanish holatlarini superpozitsiya natijasida koʻrsatish kerak boʻlgan oʻqitish usullarini izlashdan iborat edi. Koʻzlangan maqsadga erishishda talaba har qanday toʻlqin jarayonining interferensiyalanishi bilan bogʻlik barcha jarayonlarni visual va samarali aks ettirishi mumkin. Tadqiqot natijalari kvant mexanikasining turli boʻlimlarini oʻrganish izchilligi va mavzuni oʻrganishning dastlabki bosqishida superpozitsiya prinsipi va ikki tirqishli tajribani batafsil tahlil qilish bilan talabalarning bilimlari yoʻqori koʻrsatkichlarga sezilarli darajada oshganligini koʻrsatdi.

UzMU xabarlariOct 30, 20240 citations

CHIZIQLI GARMONIK OSSILYATOR UCHUN SHREDINGER TENGLAMASINI YECHIMLARI VA UNING IKKILAMCHI KVANTLANISHNING BA'ZI KOMMUTATSION MUNOSABATLARIGA TATBIQLARI

XUDOYOROVA Nigora Baxodir qizi, YOQUBOV Muhammad Abduraxmon o'g'li, RAIMOV Xolbek Kadirovich

Ushbu maqolada kvant garmonik ossillyator masalasiga o‘zgacha yondashuv keltirilgan bo‘lib, formulalarni keltirib chiqarishda differentsial tenglamalar nazaryasi, maxsus funksiyalar nazaryasi va qatorlar nazaryasidan foydalangan holda ilmiy adabiyotlarda keltirilib chiqarilishi ko‘rsatilmagan ba’zi farmulalar batafsil chiqarib isbotlangan. Bu yosh fiziklarni aynan shu mavzuni tushunishlariga yordam beradi degan umiddaman.

Feb 26, 20230 citations

ATOM FIZIKASIDA KORPUSKULYAR – TO‘LQIN DUALIZMINI ICHKI INTEGRAATSIYA ASOSIDA O‘QITISH METODIKASI

Eliboy XUDAYBERDIYEV

Ushbu maqolada mikrodunyo hodisalarini, shu jumladan yadro fizikasi o‘rganadigan hodisalarni tushuntirishda muhim ro‘l o‘ynagan korpuskulyar to‘lqin dualizimi nazariyasini rivojlanishida ichki hamda fanlararo integratsiya asosida o’qitishning ahamiyati, bu nazariyani o‘qitishning metodologik muommolari fizikaviy va falsafiy nuqtayi nazardan tahlil etiladi. Ma’lumki, tabiat, jamiyat va fikrlashning eng umumiy qonunlarini o’rganish falsafa fanning mavzusidir. Shu nuqtayi – nazardan, ilm – fan rivojlanishining hozirgi bosqichida falsafaning ilmiy tadqiqotlardagi o’rni, shuningdek, sanoat ishlab chiqarish, muhandislik va mashinasozlik asoslaridan biri bo’lgan fizikani o’qitish samaradorligini oshirishda yaqqol namoyon bo'ladi. Chunki ishlab chiqarishning turli tarmoqlari uchun mutaxassislarni tayyorlashda o’rganilayotgan sohaning falsafiy jihatlarini har tomonlama tahlil qilish malakali kadrlar tayyorlashning muhim omillaridan biridir

UzMU xabarlariMar 17, 20250 citations