Uspekhi Fizicheskih Nauk
Ultracold neutrons — discovery and research
V. K. Ignatovich
Published Jan 1, 1996• 9 citations
Abstract
³ÑAEÇÓÉÂÐËÇ 1. £ÄÇAEÇÐËÇ (303).2. ¯ÂÚÂÎÑ àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕÂÎßÐÞØ ËÔÔÎÇAEÑÄÂÐËÌ Ô µ•¯(303).2.1.¯ÇÌÕÓÑÐÞ ÏÇÉAEÖ ÍÓËÔÕÂÎÎÂÏË.2.2.±ÇÓÄÞÌ àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕ Ô µ•¯.2.3.¥ÓÂÏÂÕËÚÇÔÍËÌ ÏÑÏÇÐÕ.2.4.¿ÒËÊÑAE Ô ÛÇÓÑØÑÄÂÕÑ-ÔÕâÏË.3. ¤ÎÂÄÐÂâ ÒÓÑÃÎÇÏ µ•¯(310).3.1.³ØÇÏ àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕÂ.3.2.¯ÇÍÑÕÑÓÞÇ ËÊ ÒÑÔÎÇAEÐËØ àÍÔÒÇÓË-ÏÇÐÕÑÄ.3.3.±ÑÒÞÕÍË ÑÃÝâÔÐÇÐËâ.4. ªÔÒÑÎßÊÑÄÂÐËÇ µ•¯AEÎâ ×ÖÐAEÂÏÇÐÕÂÎßÐÞØ ËÔÔÎÇAEÑÄÂÐËÌ (317).4.1.£ÓÇÏâ ÉËÊÐË ÐÇÌÕÓÑÐÂ.4.2.¿ÎÇÍÕÓËÚÇÔÍËÌ AEËÒÑÎßÐÞÌ ÏÑÏÇÐÕ ÐÇÌÕÓÑÐÂ.4.3.°ÔÙËÎÎâÙËË ÐÇÌÕÓÑÐ-ÂÐÕËÐÇÌÕÓÑÐ. 4.4.¶ÂÊ ¢ÇÓÓË. 5. ±ÓËÍÎÂAEÐÞÇ Ë ÂÍÂAEÇÏËÚÇÔÍËÇ ËÔÔÎÇAEÑÄÂÐËâ (319).5.1.¯ÇÑAEÐÑÓÑAEÐÑÔÕË ÄÐÖÕÓË ÄÇÜÇÔÕÄÂ.5.2.ªÔÔÎÇAEÑÄÂÐËÇ ÒÑ-ÄÇÓØÐÑÔÕË.5.3.³ÖÒÇÓÖÎßÕÓÂØÑÎÑAEÐÞÇ ÐÇÌÕÓÑÐÞ.5.4.³ÄâÊÂÐÐÞÇ ÔÑÔÕÑâÐËâ ÐÇÌÕÓÑÐÂ Ä ÏÂÅÐËÕÐÑÏ ÒÑÎÇ ÒÓâÏÑÅÑ ÒÓÑÄÑAEÂ.5.5.¯ÇÌÕÓÑÐÐÞÌ ÏËÍÓÑÔÍÑÒ.5.6.£ÑÎÐÑÄÂâ ÑÒÕËÍÂ.5.7.±ÓËÐÙËÒ àÍÄËÄÂÎÇÐÕÐÑÔÕË.6. ´ÇØÐËÚÇÔÍËÇ ÄÑÒÓÑÔÞ.²ÂAEÖÉÐÞÇ ÒÇÓÔÒÇÍÕËÄÞ (321).6.1.¥ÇÕÇÍÕÑÓÞ µ•¯.6.2.±ÑÎâÓËÊÂÙËâ Ë ÂÐÂÎËÊ ÒÑÎâÓËÊÂÙËË.6.3.±ÑÎÖÚÇÐËÇ µ•¯.³ÒËÔÑÍ ÎËÕÇÓÂÕÖÓÞ (324).1. £ÄÇAEÇÐËÇ ¯ÂÔÕÑâÜËÌ ÑÃÊÑÓ ÒÑÔÄâÜÇÐ ÒÂÏâÕË ¶ÇAEÑÓ ßÄÑÄËÚ ºÂÒËÓÑ, ÍÑÕÑÓÑÏÖ 6 ÏÂâ 1995 Å. ËÔÒÑÎÐËÎÑÔß ÃÞ 80 ÎÇÕ.¦ÅÑ ÃÇÊÄÓÇÏÇÐÐÂâ ÍÑÐÚËР30 âÐÄÂÓâ 1973 Å. ÃÞΠÄÑÔÒÓËÐâÕ ÍÂÍ ÕâÉÇÎÂâ ÖÕÓÂÕ ÄÔÇÏË, ÍÑÏÖ ÒÓËÄÇÎÑÔß ÃÎËÊÍÑ ÊÐÂÕß àÕÑÅÑ ÚÇÎÑÄÇÍ ËÎË ÓÂÃÑÕÂÕß ÓâAEÑÏ Ô ÐËÏ.£ ÔÄâÊË Ô 80-ÎÇÕÐÇÌ ÅÑAEÑÄÜËÐÑÌ ÔÑ AEÐâ ÇÅÑ ÓÑÉAEÇÐËâ ÄÔÇ, ÍÕÑ ÊÐÂÎË, ÒÑÏÐâÕ Ë ØÑÕÇÎË ÒÑAEÇÎËÕßÔâ ÄÑÔÒÑÏËÐÂÐËâÏË Ñ ÐÇÏ, ÊÂAEÖÏÂÎË ÄÞÒÖÔÕËÕß áÃËÎÇÌÐÞÌ ÔÃÑÓÐËÍ, ÒÑÔÄâ-ÜÇÐÐÞÌ ÇÅÑ ÒÂÏâÕË.¥Îâ àÕÑÅÑ ÔÃÑÓÐËÍ ÃÞÎ ÒÑAEÅÑÕÑ-ÄÎÇÐ Ë AEÂÐÐÞÌ ÑÃÊÑÓ.´ÓÖAE àÕÑÕ Ä ÍÑÐÇÚÐÑÏ ÔÚÇÕÇ ÐÇ ÖAEÂÎÔâ.³ ÑAEÐÑÌ ÔÕÑÓÑÐÞ, ÑÐ ÃÞÎ ÊÂAEÖÏÂÐ ÍÂÍ ÐÂÖÚÐÑÇ ËÊÎÑÉÇÐËÇ, ØÂÓÂÍÕÇÓÐÑÇ AEÎâ ÕÂÍÑÅÑ ÓÑAE ÒÓÑËÊÄÇAEÇÐËÌ, Â Ô AEÓÖÅÑÌ ì ÔÑAEÇÓÉÂÎ ÏÐÑÅÑ ÎËÚÐÑÅÑ, ÔÄâÊÂÐÐÑÅÑ ÐÇÒÑÔ-ÓÇAEÔÕÄÇÐÐÑ Ô ¶ÇAEÑÓÑÏ ßÄÑÄËÚÇÏ.ª ÕÑ, Ë AEÓÖÅÑÇ ÃÞÎÑ AEÑÔÕÂÕÑÚÐÑ ÇÏÍËÏ Ë ÐÇ ÖÍÎÂAEÞÄÂÎÑÔß ÐË Ä ÍÂÍËÇ ÓÂÏÍË.£ ÓÇÊÖÎßÕÂÕÇ ÃÞÎÑ ÓÇÛÇÐÑ ÓÂÊAEÇÎËÕß AEÄ ÉÂÐÓÂ.£ÔÇ ÎËÚÐÑÇ (ÐÑ ÐÇ Ä ÃÞÕÑÄÑÏ ÔÏÞÔÎÇ, Â Ä ÔÏÞÔÎÇ ÐÂÖÚÐÑÅÑ ÑÃÜÇÐËâ) ÃÞÎÑ ÑÔÕÂÄÎÇÐÑ AEÎâ ÖÒÑÏâÐÖÕÑÅÑ ÄÞÛÇ ÔÃÑÓ-ÐËÍ [1],  ÑÃÊÑÓ, ÍÂÍ ÕÂÍÑÄÑÌ,
- DOI
- 10.3367/ufnr.0166.199603d.0303
Related papers
Quantum Science — a wonderful journey, ultimately empowering Technology
Gerd Leuchs
¯ÂÚÂÎÑ ®ÇÉÆÖÐÂÓÑÆÐÑÅÑ ÅÑÆ ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ÐÂÖÍË Ë ÕÇØÐÑ-ÎÑÅËÌ (®¤¬) ì ÒÑÆØÑÆâÜËÌ ÏÑÏÇÐÕ, ÚÕÑÃÞ Ä ÓÇÕÓÑÔÒÇÍÕËÄÇ ÑÙÇÐËÕß ÆÑÔÕËÅÐÖÕÞÌ ÒÓÑÅÓÇÔÔ, ÒÑÏÇÚÕÂÕß Ñ ÆÂÎßÐÇÌÛÇÏ ÓÂÊÄËÕËË Ë ÄÞÔÍÂÊÂÕß ÅËÒÑÕÇÊÞ ÒÑ ÒÑÄÑÆÖ ÃÖÆÖÜËØ ÆÑÔÕËÉÇ-ÐËÌ.°ÓÅÂÐËÊÂÙËâ °ÃÝÇÆËÐÈÐÐÞØ ¯ÂÙËÌ ÒÓÑÄÑÊÅÎÂÔËΠ®¤¬ Ä ÕÑÕ ÏÑÏÇÐÕ, ÍÑÅÆ ÊÐÂÚËÕÇÎßÐÞÇ ËÐÄÇÔÕËÙËË Ä ÍÄÂÐ-ÕÑÄÞÇ ÕÇØÐÑÎÑÅËË ÒÓËØÑÆâÕ ËÊ ÚÂÔÕÐÑÅÑ ÔÇÍÕÑÓÂ, ÍÂÍ ÑÕ ÖÔÕÑâÄÛËØÔâ ÍÑÏÒÂÐËÌ, ÕÂÍ Ë ÑÕ ÔÕÂÓÕÂÒÑÄ.¬ÄÂÐÕÑÄÂâ ×ËÊËÍ ÃÞΠÓÇÄÑÎáÙËÇÌ Ä ÐÂÛÇÏ ÒÑÐËÏÂÐËË ×ËÊËÚÇÔÍÑÌ ÒÓËÓÑÆÞ ÑÍÓÖÉÂáÜÇÅÑ ÏËÓÂ; ÇÈ ÓÂÊÄËÕËÇ ÒÑÛÎÑ ÒÑÎÐÞÏ ØÑÆÑÏ 100 ÎÇÕ ÐÂÊÂÆ ÒÑÔÎÇ ÒÖÃÎËÍÂÙËÌ ¤ÇÌÊÇÐÃÇÓÅÂ Ë ºÓÈÆËÐÅÇÓÂ.¿ÕÑÕ ÒÇÓËÑÆ ÚÂÔÕÑ ÐÂÊÞÄÂáÕ ÒÇÓÄÑÌ ÍÄÂÐÕÑ-ÄÑÌ ÓÇÄÑÎáÙËÇÌ, ÒÑÕÑÏÖ ÚÕÑ ÒÑÊÉÇ ÒÓÑËÊÑÛΠÄÕÑÓÂâ, ÍÑÕÑ-ÓÂâ Ë ÔÕÂΠËÔÕÑÚÐËÍÑÏ ÄÞÔÑÍËØ ÑÉËÆÂÐËÌ Ä ÔÄâÊË Ô ®¤¬.£ÕÑÓÂâ ÍÄÂÐÕÑÄÂâ ÓÇÄÑÎáÙËâ ÔÄâÊÂÐÂ Ô àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕÂÏË Ô ÑÕÆÇÎßÐÞÏË ÍÄÂÐÕÑÄÞÏË ÔËÔÕÇÏÂÏË,  ÐÇ Ô ËØ ÔÕÂÕËÔÕËÚÇ-ÔÍËÏË ÂÐÔÂÏÃÎâÏË.£ ÓÇÕÓÑÔÒÇÍÕËÄÇ Í ÒÇÓÄÞÏ ÕÂÍËÏ ÔËÔÕÇ-ÏÂÏ ÔÎÇÆÖÇÕ ÑÕÐÇÔÕË ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆËÏÑÔÕß Ä ÇÈ ÃÑÎÇÇ ËÊÑÃËÎß-ÐÑÌ (ÃÑÅÂÕÑÌ) ÄÇÓÔËË ÕËÒ II, ÄÒÇÓÄÞÇ ÑÕÍÓÞÕÑÌ ¡ÎÇÍÔÇÇÏ ¡. ¡ÃÓËÍÑÔÑÄÞÏ Ë £ËÕÂÎËÇÏ .¤ËÐÊÃÖÓÅÑÏ,  ÕÂÍÉÇ ¢ÑÊÇ ë ¿ÌÐÛÕÇÌÐÑÄÔÍÖá ÍÑÐÆÇÐÔÂÙËá ÅÇÎËâ, ÅÆÇ ÒÇÓÄÑÒÓÑØÑÆÙÂÏË ÃÞÎË ±ÇÕÓ .¬ÂÒËÙÂ Ë ¿ÐÕÑÐË ¥É.ÇÅÅÇÕÕ.©ÂÕÇÏ ÒÑ-âÄËÎËÔß ÒÑÎÇÄÞÇ ÂÐÂÎÑÅË: ÎÂÊÇÓ, ÅÆÇ ÍÑÐÙÇÒÕÖÂÎßÐÑ ÒÇÓ-ÄÞÏË ÃÞÎË ¡ÎÇÍÔÂÐÆÓ ®. ±ÓÑØÑÓÑÄ, ¯ËÍÑÎÂÌ ¤. ¢ÂÔÑÄ, ¡ÓÕÖÓ .ºÂÄÎÑÄ Ë ¹ÂÓÎßÊ •. ´ÂÖÐÔ, Â Ä ÒÎÂÐÇ ÒÇÓÄÑÌ ÓÇÂÎËÊÂÙËË ì ´ÇÑÆÑÓ •. ®ÇÌÏÂÐ.¬ÄÂÐÕÑÄÂâ ÕÇÑÓËâ ÎÂÊÇÓ ÔÕÂΠÄÑÊÏÑÉÐÑÌ ÃÎÂÅÑÆÂÓâ ²ËÚÂÓÆÖ ±. ¶ÇÌÐÏÂÐÖ, ¥ÉÖ-ÎËÂÐÖ ³. ºÄËÐÅÇÓÖ Ë ºËÐËÚËÓÑ ´ÑÏÑÐÂÅÇ, ÍÑÕÑÓÞÇ ÔÑÊÆÂÎË ÐÞÐÇ ÑÃÜÇÒÓËÐâÕÖá ÕÇÑÓËá ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ àÎÇÍÕÓÑÆËÐÂÏËÍË (¬¿¥).£ÔÈ àÕÑ ÔÕËÏÖÎËÓÑÄÂÎÑ ²Ñâ ¥É.¤ÎÂÖÃÇÓÂ Í ÆÂÎßÐÇÌ-ÛÇÏÖ ÓÂÊÄËÕËá ÕÇÑÓËË, ÑÕÍÓÞÕËá ÓÑÎË ÍÑÓÓÇÎâÙËÑÐÐÞØ ×ÖÐÍÙËÌ Ë ÔÑÊÆÂÐËá ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ÑÒÕËÍË.ËÚÐÑ â ÐÂØÑÉÖ ÄÇÔßÏ ÒÓËÄÎÇÍÂÕÇÎßÐÞÏ, ÚÕÑ ÕÇÏ ÔÂ-ÏÞÏ Í ÐÂÏ ÄÇÓÐÖÎÔâ à×ËÓ Ä ÔÑÄÓÇÏÇÐÐÑÌ ×ÑÓÏÇ ÍÄÂÐÕÑÄÑÅÑ ÄÂÍÖÖÏÂ.³ÑÄÇÕÔÍËÌ ×ËÊËÍ ÇÄ ¥.ÂÐÆÂÖ Ë ÇÅÑ ÍÑÎÎÇÅË ÄÐÇÔ-ÎË ÃÑÎßÛÑÌ ÄÍÎÂÆ Ä ÐÂÛÇ ÔÑÄÓÇÏÇÐÐÑÇ ÒÑÐËÏÂÐËÇ ÄÂÍÖÖÏÂ, ÍÖÎßÏËÐÂÙËÇÌ ÚÇÅÑ ÃÞÎ "ÒÑÎáÔ ÂÐÆÂÖ" ËÎË, ÚÕÑ ÕÑ ÉÇ ÔÂ-ÏÑÇ, "ÏÑÔÍÑÄÔÍËÌ ÐÖÎß".°ÆËÐ ËÊ ÔÑÑÕÇÚÇÔÕÄÇÐÐËÍÑÄ ÂÐÆÂÖ, ÁÍÑÄ ¢. ©ÇÎßÆÑÄËÚ, ÃÞÎ, ÄÇÓÑâÕÐÑ, ÒÇÓÄÞÏ, ÍÕÑ ÒÓÇÆÒÑÎÑ-ÉËÎ, ÚÕÑ ÍÑÐÔÕÂÐÕ ÄÊÂËÏÑÆÇÌÔÕÄËâ Ä ¬¿¥ ÒÓÑÒÑÓÙËÑÐÂÎß-РÚËÔÎÖ ÓÂÊÎËÚÐÞØ ÕËÒÑÄ ÊÂÓâÉÇÐÐÞØ àÎÇÏÇÐÕÂÓÐÞØ ÚÂÔÕËÙ (àÕÑ ÃÞÎÑ ÐÇÊÂÆÑÎÅÑ ÆÑ ÑÕÍÓÞÕËâ ÆÓÑÃÐÞØ ÊÂÓâÆÑÄ).³ÇÅÑÆÐâ ÍÄÂÐÕÑÄÂÐÐÞÇ àÎÇÍÕÓÑÏÂÅÐËÕÐÞÇ ÒÑÎâ Ä ÔÑÚÇÕÂ-ÐËË Ô ËÐÕÇÅÓËÓÑÄÂÐÐÞÏË ÄÑÎÐÑÄÑÆÂÏË (ÍÄÂÐÕÑÄÞÇ ËÐÕÇ-ÅÓÂÎßÐÞÇ ×ÑÕÑÐÐÞÇ ÔØÇÏÞ) âÄÎâáÕÔâ ÑÆÐÑÌ ËÊ ÒÎÂÕ×ÑÓÏ ÆÎâ ÍÄÂÐÕÑÄÞØ ÕÇØÐÑÎÑÅËÌ, ÐÂÓâÆÖ Ô ÊÂÓâÉÇÐÐÞÏË ËÎË ÐÇÌÕ-ÓÂÎßÐÞÏË ØÑÎÑÆÐÞÏË ÂÕÑÏÂÏË, ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆâÜËÏË ¬¿¥-ÍÑÐÕÖÓÂÏË Ë ÒÑÎÖÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞÏË ÍÄÂÐÕÑÄÞÏË ÕÑÚÍÂÏË.
Uspekhi Fizicheskih Nauk•Jan 1, 2025•0 citations
Sergei V. PETROV
¬ÄÂÐÕÑÄÂâ ÏÇØÂÐËÍ ì РÒÑÓÑÅÇ ÔÄÑÇÅÑ 100-ÎÇÕÐÇÅÑ áÃËÎÇâ.£ 1925 Å. ÄÞÛÎË ÒËÑÐÇÓÔÍËÇ ÓÂÃÑÕÞ ¤ÇÌÊÇÐ-ÃÇÓÅÂ, ¢ÑÓÐÂ Ë ªÑÓÆÂÐÂ, Ä ÍÑÕÑÓÞØ ÄÒÇÓÄÞÇ ÒÑâÄËÎÑÔß ÔÎÑÄÑÔÑÚÇÕÂÐËÇ "ÍÄÂÐÕÑÄÂâ ÏÇØÂÐËÍÂ", Â Ä 1926 Å. ì ÔÕÂÕßË ºÓÈÆËÐÅÇÓÂ, ÔÕÂÄÛËÇ ÑÔÐÑÄÑÌ ÄÑÎÐÑÄÑÌ ÏÇØÂ-ÐËÍË.³ ÕÇÚÇÐËÇÏ ÄÓÇÏÇÐË ÑÒÓÇÆÇÎÇÐËÇ "ÄÑÎÐÑÄÂâ" ÕÓÂÐÔ-×ÑÓÏËÓÑÄÂÎÑÔß ì ÏÇØÂÐËÍÖ, ÓÑÉÆÈÐÐÖá ºÓÈÆËÐÅÇÓÑÏ, ÔÕÂÎË ÐÂÊÞÄÂÕß "ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ" 1 .®ÇÕÑÆÞ ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ÏÇØÂ-ÐËÍË, ÒÓËÄÇÆÛËÇ (Ë ÄÇÔßÏ ÃÞÔÕÓÑ!) Í ÖÔÒÇÛÐÑÏÖ ÓÇÛÇ-ÐËá ÔÂÏÞØ ÓÂÊÐÞØ ×ËÊËÚÇÔÍËØ ÒÓÑÃÎÇÏ, ÒÑÊÄÑÎËÎË £ËÅÐÇÓÖ ÑØÂÓÂÍÕÇÓËÊÑÄÂÕß ÍÄÂÐÕÑÄÖá ÏÇØÂÐËÍÖ ÍÂÍ "ÐÇÒÑÔÕËÉËÏÑ à××ÇÍÕËÄÐÖá".£ÔÍÑÓÇ ÒÑÔÎÇ ÓÑÉÆÇÐËâ ÄÑÊÐËÍΠÒÓÑÃÎÇÏ (ÐÂÚÂÎÑ ÍÑÕÑÓÑÌ ÒÑÎÑÉËΠÊÐÂÏÇÐËÕÂâ ÆËÔÍÖÔÔËâ ¢ÑÓÂ Ë ¿ÌÐ-ÛÕÇÌÐÂ), ÐÇ ÓÇÛÈÐÐÂâ ÆÑ ÔËØ ÒÑÓ ì ÖÏÇÐËÇ ËÔÒÑÎßÊÑÄÂÕß ÍÄÂÐÕÑÄÖá ÏÇØÂÐËÍÖ ÒÓË ÓÇÛÇÐËË ÍÑÐÍÓÇÕÐÞØ ÊÂÆÂÚ ÇÜÈ ÐÇ ÑÃÇÔÒÇÚËÄÂÇÕ ÇÈ ÒÑÐËÏÂÐËâ 2 .±ÓÇÉÆÇ ÄÔÇÅÑ àÕÑ ÍÂÔÂ-ÎÑÔß ËÐÕÇÓÒÓÇÕÂÙËË ÄÑÎÐÑÄÑÌ ×ÖÐÍÙËË Ë ÒÓÑÙÇÔÔ ËÊÏÇ-ÓÇÐËâ ÍÄÂÐÕÑÄÞØ ÑÃÝÇÍÕÑÄ.
Uspekhi Fizicheskih Nauk•Dec 1, 2025•0 citations
On "Schrödinger's cat" fringes
Valentin L. Gorshenin, Boulat N. Nougmanov, Farit Ya. Khalili
³ÑÆÇÓÉÂÐËÇ 1. £ÄÇÆÇÐËÇ (994).2. ¶ÖÐÍÙËâ £ËÅÐÇÓ ÑÃÑÃÜÈÐÐÑÅÑ ÔÑÔÕÑâÐËâ ÍÑÕ ºÓÈÆËÐÅÇÓ (995).3. ªÐÕÇÓ×ÇÓÇÐÙËÑÐÐÞÇ ÒÑÎÑÔÞ (996).4. ° ÄÑÊÏÑÉÐÑÔÕË ÐÂÃÎáÆÇÐËâ ÒÑÎÑÔ ÍÑÕ ºÓÈÆËÐÅÇÓ (996). 5. ©ÂÍÎáÚÇÐËÇ (998).³ÒËÔÑÍ ÎËÕÇÓÂÕÖÓÞ (998).1. £ÄÇÆÇÐËÇ ©ÐÂÏÇÐËÕÞÌ ÏÞÔÎÇÐÐÞÌ àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕ, Ô×ÑÓÏÖÎËÓÑÄÂÐ-ÐÞÌ ºÓÈÆËÐÅÇÓÑÏ Ä ÓÂÃÑÕÇ [1], ÒÓÇÆÔÕÂÄÎâÇÕ ÔÑÃÑÌ, ÄÑÊ-ÏÑÉÐÑ, ÔÂÏÖá âÓÍÖá ÆÇÏÑÐÔÕÓÂÙËá ÑÔÐÑÄÐÑÌ ÏÇÕÑÆËÚÇ-ÔÍÑÌ ÒÓÑÃÎÇÏÞ ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ×ËÊËÍË,  ËÏÇÐÐÑ ÒÓÑÃÎÇÏÞ ÑÕÔÖÕÔÕÄËâ ÅÎÂÆÍÑÅÑ ÒÓÇÆÇÎßÐÑÅÑ ÒÇÓÇØÑÆ ÑÕ ÍÄÂÐÕÑ-ÄÑÅÑ ÑÒËÔÂÐËâ ÏËÓÂ Í ÍÎÂÔÔËÚÇÔÍÑÏÖ.£ àÕÑÏ ÏÞÔÎÇÐÐÑÏ àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕÇ ÒÓÇÆÎÂÅÂÇÕÔâ ÔÑÄÇÓÛÇÐÐÑ ÍÑÓÓÇÍÕÐÞÌ Ô ÕÑÚÍË ÊÓÇÐËâ ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ÏÇØÂÐËÍË ÔÒÑÔÑà ÒÓÇÑÃÓÂÊÑÄÂ-ÐËâ ÔÑÔÕÑâÐËâ ÔÖÒÇÓÒÑÊËÙËË ÏËÍÓÑÔÍÑÒËÚÇÔÍÑÅÑ ÑÃÝÇÍÕ (ÂÕÑÏÂ) Ä ÔÑÔÕÑâÐËÇ ÔÖÒÇÓÒÑÊËÙËË ÏÂÍÓÑÔÍÑÒËÚÇÔÍÑÅÑ ÑÃÝÇÍÕ ("ÍÑÕÂ", ÕÑÚÐÇÇ, ÔÑÔÕÂÄÐÑÌ ÔËÔÕÇÏÞ "ÂÕÑÏ ÍÑÕ").¯Ñ "ÑÚÇÄËÆÐÑ", ÚÕÑ ÏÂÍÓÑÔÍÑÒËÚÇÔÍËÇ ÑÃÝÇÍÕÞ ÐÇ ÏÑÅÖÕ ÐÂØÑÆËÕßÔâ Ä ÔÑÔÕÑâÐËË ÔÖÒÇÓÒÑÊËÙËË, ÒÑàÕÑÏÖ Ô ÍÄÂÐÕÑ-ÄÑÌ ÏÇØÂÐËÍÑÌ ÚÕÑ-ÕÑ ÐÇ ÕÂÍ? £ÔÇ ÔÖÜÇÔÕÄÖáÜËÇ ËÐÕÇÓÒÓÇÕÂÙËË ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ÏÇØÂ-ÐËÍË ÍÂÍ-ÕÑ ÓÇÛÂáÕ àÕÖ ÒÓÑÃÎÇÏÖ.£ ÚÂÔÕÐÑÔÕË, Ä ÍÑ-ÒÇÐÅÂÅÇÐÔÍÑÌ ËÐÕÇÓÒÓÇÕÂÙËË "ÎËÛÐËÇ" ÄÇÕÄË ÄÑÎÐÑÄÑÌ ×ÖÐÍÙËË ÔÎÖÚÂÌÐÞÏ ÑÃÓÂÊÑÏ ÑÕÔÇÍÂáÕÔâ ÒÑÔÓÇÆÔÕÄÑÏ ÓÇÆÖÍÙËË ÍÄÂÐÕÑÄÑÅÑ ÔÑÔÕÑâÐËâ.
Uspekhi Fizicheskih Nauk•May 1, 2024•0 citations
Superconducting terahertz receivers
Lyudmila V. Filippenko, Artem M. Chekushkin, Mikhail Yu. Fominskii +7 more
³ÑÆÇÓÉÂÐËÇ 1. £ÄÇÆÇÐËÇ (1207).2. ´ÖÐÐÇÎßÐÞÇ ³ª³-ÒÇÓÇØÑÆÞ (1208).2.1.´ÖÐÐÇÎßÐÞÇ ÒÇÓÇØÑÆÞ NbÀAlO x ÀNb.2.2.´ÖÐÐÇÎßÐÞÇ ÒÇÓÇ-ØÑÆÞ NbÀAlNÀNbN.2.3.¿ÎÇÍÕÓÑÐÐÑ-ÎÖÚÇÄÂâ ÎËÕÑÅÓÂ×Ëâ.2.4.³ÕÓÖÍÕÖÓÞ NbTiNaNbÀAlNÀNbNaAl. 3. ³ª³-ÒÓËÈÏÐËÍË ÆÎâ ÓÂÆËÑÂÔÕÓÑÐÑÏËË (1211).3.1.³ª³-ÔÏÇÔËÕÇÎß ÆËÂÒÂÊÑР210 ë 275 ¤¤Ù.3.2.³ª³-ÔÏÇÔËÕÇÎß ÆËÂÒÂÊÑР700 ë 950 ¤¤Ù. 4. ªÐÕÇÅÓÂÎßÐÞÇ ÒÓËÈÏÐÞÇ ÔÕÓÖÍÕÖÓÞ (1213).4.1.³ÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞÌ ÅÇÐÇÓÂÕÑÓ ÅÇÕÇÓÑÆËÐÂ.4.2.³ÄÇÓØÒÓÑ-ÄÑÆÐËÍÑÄÞÌ ËÐÕÇÅÓÂÎßÐÞÌ ÒÓËÈÏÐËÍ.4.3.±ÓÑÇÍÕ TELIS.4.4.ÂÃÑÓÂÕÑÓÐÞÇ ÒÓËÎÑÉÇÐËâ ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÑÅÑ ËÐÕÇÅ-ÓÂÎßÐÑÅÑ ÒÓËÈÏÐËÍÂ.5. ©ÂÍÎáÚÇÐËÇ (1219).³ÒËÔÑÍ ÎËÕÇÓÂÕÖÓÞ (1220).1. £ÄÇÆÇÐËÇ µÐËÍÂÎßÐÞÇ ØÂÓÂÍÕÇÓËÔÕËÍË ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞØ àÎÇ-ÏÇÐÕÑÄ ÒÑÊÄÑÎâáÕ ÔÑÊÆÂÄÂÕß Ð ËØ ÑÔÐÑÄÇ ÔÄÇÓØÚÖÄÔÕ-ÄËÕÇÎßÐÞÇ ÒÓËÈÏÐÞÇ ÔËÔÕÇÏÞ Ä ÚÓÇÊÄÞÚÂÌÐÑ ÛËÓÑÍÑÏ ÚÂÔÕÑÕÐÑÏ ÆËÂÒÂÊÑÐÇ [1 ë 3]: ÏÂÅÐËÕÑÏÇÕÓÞ Ð ÑÔÐÑÄÇ ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞØ ÍÄÂÐÕÑÄÞØ ËÐÕÇÓ×ÇÓÑÏÇÕÓÑÄ (³¬£ª¥ÑÄ) [4 ë 6] ÏÑÅÖÕ ËÊÏÇÓâÕß ÔÄÇÓØÏÂÎÞÇ ÏÂÅÐËÕ-ÐÞÇ ÒÑÎâ Ô ÚÂÔÕÑÕÂÏË ÐÂÚËÐÂâ ÑÕ ÆÑÎÇÌ ÅÇÓÙÂ,  ÆÇÕÇÍ-ÕÑÓÞ Ð ÑÔÐÑÄÇ ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆâÜËØ ÕÖÐÐÇÎßÐÞØ ÒÇÓÇØÑÆÑÄ (Superconducting Tunnel Junction, STJ) ÆÂáÕ ÄÑÊÏÑÉ-ÐÑÔÕß ÓÇÅËÔÕÓÂÙËË ÓÇÐÕÅÇÐÑÄÔÍÑÅÑ ËÊÎÖÚÇÐËâ Ô àÐÇÓÅËÇÌ Ä ÐÇÔÍÑÎßÍÑ Íà£,  ÕÂÍÉÇ ÅÂÏÏÂ-ÎÖÚÇÌ Ô àÐÇÓÅËÇÌ Ä ÆÇÔâÕÍË Í࣠[7, 8].±ÓË àÕÑÏ ÚÖÄÔÕÄËÕÇÎßÐÑÔÕß ³¬£ª¥ÑÄ ÒÑÊÄÑÎâÇÕ ËÊÏÇÓâÕß ÒÑÎâ РÖÓÑÄÐÇ 10 À6 ÍÄÂÐÕ ÏÂÅÐËÕ-ÐÑÅÑ ÒÑÕÑÍ F 0 Ë ÔÑÊÆÂÄÂÕß ÏÂÅÐËÕÑàÐÙÇ×ÂÎÑÅÓÂ×Þ ÆÎâ ËÔÔÎÇÆÑÄÂÐËâ ÏÑÊÅ [4, 5]; Ô ÒÑÏÑÜßá ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑ-ÄÞØ ÑÆÐÑ×ÑÕÑÐÐÞØ ÆÇÕÇÍÕÑÓÑÄ (Superconducting Simple-Photon Detector, SSPD) [9 ë 11] ÄÑÊÏÑÉÐÑ ÓÇÅËÔÕÓËÓÑÄÂÕß ÑÆËÐÑÚÐÞÇ ×ÑÕÑÐÞ Ô ÆÎËÐÑÌ ÄÑÎÐÞ ÏÇÐÇÇ 10 ÏÍÏ,  àÐÇÓÅÇÕËÚÇÔÍÑÇ ÓÂÊÓÇÛÇÐËÇ STJ ÔÑÔÕÂÄÎâÇÕ ÇÆËÐËÙÞ à£.¬ÓÑÏÇ ÕÑÅÑ, РÑÔÐÑÄÇ ÆÉÑÊÇ×ÔÑÐÑÄÔÍËØ àÎÇÏÇÐÕÑÄ ÄÑÊÏÑÉÐÑ ÔÑÊÆÂÐËÇ ÙÇÎÑÅÑ ÓâÆ ÖÔÕÓÑÌÔÕÄ ÐÇ ÕÑÎßÍÑ ÆÎâ ÒÓËÈÏ ÔËÅÐÂÎÑÄ, ÐÑ Ë ÆÎâ ÆÂÎßÐÇÌÛÇÌ ÑÃÓÂÃÑÕÍË ÒÑ-ÎÖÚÂÇÏÑÌ ËÐ×ÑÓÏÂÙËË.¿ÕÑ Ë ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞÇ ÒÂÓÂ-ÏÇÕÓËÚÇÔÍËÇ ÖÔËÎËÕÇÎË Ô ÛÖÏÑÄÑÌ ÕÇÏÒÇÓÂÕÖÓÑÌ ÔÖÜÇ-ÔÕÄÇÐÐÑ ÐËÉÇ ×ËÊËÚÇÔÍÑÌ [12 ë 14], Ë ÔËÔÕÇÏÞ ÑÃÓÂ-ÃÑÕÍË ËÐ×ÑÓÏÂÙËË Ð ÑÔÐÑÄÇ ÑÆÐÑÍÄÂÐÕÑÄÞØ ÙË×ÓÑ-ÄÞØ ÖÔÕÓÑÌÔÕÄ (Rapid Single Flux Quantum, RSFQ) [15, 16].°ÕÏÇÕËÏ, ÚÕÑ ÒÇÓÄÞÇ RSFQ-ÔØÇÏÞ ÃÞÎË ËÊÅÑÕÑÄ-ÎÇÐÞ Ë ËÔÔÎÇÆÑÄÂÐÞ Ä ªÐÔÕËÕÖÕÇ ÓÂÆËÑÕÇØÐËÍË Ë àÎÇÍÕ-¯ÑâÃÓß 2024 Å. ´ÑÏ 194, å 11 µ ³ ± ¦ • ª ¶ ª © ª ¹ ¦ ³ ¬ ª • ¯¡ µ ¬ ¬ 55-¦´ªÀ ª¯³´ª´µ´¡ ³±¦¬´²°³¬°±ªª ²¡¯(ª³¡¯) °¢©°²½ ¡¬´µ¡¾¯½• ±²°¢¦® ³ÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞÇ ÒÓËÈÏÐÞÇ ÖÔÕÓÑÌÔÕÄ ÕÇÓÂÅÇÓÙÑÄÑÅÑ ÆËÂÒÂÊÑР.£. ¶ËÎËÒÒÇÐÍÑ, ¡.®.¹ÇÍÖÛÍËÐ, ®.À.¶ÑÏËÐÔÍËÌ, ¡.¢.¦ÓÏÂÍÑÄ, ¯.£.¬ËÐÇÄ, ¬.ª.²ÖÆÂÍÑÄ, ¡.£.•ÖÆÚÇÐÍÑ, ¡.®.¢ÂÓÞÛÇÄ, £.±.¬ÑÛÇÎÇÙ, ³.¡.¯ËÍËÕÑÄ ³ÖÜÇÔÕÄÖÇÕ ÙÇÎÞÌ ÓâÆ ÒÓÂÍÕËÚÇÔÍËØ ÒÓËÎÑÉÇÐËÌ, ÅÆÇ ÖÔÕÓÑÌÔÕĠРÑÔÐÑÄÇ ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÑÌ àÎÇÍ-ÕÓÑÐËÍË, ÑÃÎÂÆÂâ ÖÐËÍÂÎßÐÞÏ ÐÂÃÑÓÑÏ ÒÂÓÂÏÇÕÓÑÄ, ÊÂÏÇÕÐÑ ÒÓÇÄÑÔØÑÆâÕ ÒÑ ÔÄÑËÏ ØÂÓÂÍÕÇÓËÔÕËÍÂÏ ÒÓËÃÑÓÞ Ð ÑÔÐÑÄÇ ÕÓÂÆËÙËÑÐÐÞØ ÕÇØÐÑÎÑÅËÌ; Ä ÐÇÍÑÕÑÓÞØ ÑÃÎÂÔÕâØ ËÏ ÐÇÕ ÂÎßÕÇÓÐÂÕËÄÞ.°ÆÐËÏ ËÊ ÐÂËÃÑÎÇÇ ÖÔÒÇÛÐÑ ÓÂÊÄËÄÂÇÏÞØ ÐÂÒÓÂÄÎÇÐËÌ âÄÎâÇÕÔâ ÓÂÊÓÂÃÑÕÍ ÔÄÇÓØÚÖÄÔÕÄËÕÇÎßÐÞØ ÒÓËÈÏÐÞØ ÖÔÕÓÑÌÔÕÄ ÕÇÓÂÅÇÓÙÑÄÑÅÑ (´¤Ù) ÆËÂÒÂÊÑÐÂ; ËØ ÓÂÃÑÚÂâ ÚÂÔÕÑÕ ÆÑÔÕËÅΠ1 ´¤Ù,  ÛÖÏÑÄÂâ ÕÇÏÒÇÓÂÕÖ-Ó ÑÅÓÂÐËÚÇРÕÑÎßÍÑ ÍÄÂÐÕÑÄÞÏ ÒÓÇÆÇÎÑÏ ÎËÃÑ ×ÑÕÑÐÐÞÏË ÛÖÏÂÏË.
Uspekhi Fizicheskih Nauk•Jul 1, 2024•1 citation
³ÑAEÇÓÉÂÐËÇ 1. £ÄÇAEÇÐËÇ (303).2. ¯ÂÚÂÎÑ àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕÂÎßÐÞØ ËÔÔÎÇAEÑÄÂÐËÌ Ô µ•¯(303).2.1.¯ÇÌÕÓÑÐÞ ÏÇÉAEÖ ÍÓËÔÕÂÎÎÂÏË.2.2.±ÇÓÄÞÌ àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕ Ô µ•¯.2.3.¥ÓÂÏÂÕËÚÇÔÍËÌ ÏÑÏÇÐÕ.2.4.¿ÒËÊÑAE Ô ÛÇÓÑØÑÄÂÕÑ-ÔÕâÏË.3. ¤ÎÂÄÐÂâ ÒÓÑÃÎÇÏ µ•¯(310).3.1.³ØÇÏ àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕÂ.3.2.¯ÇÍÑÕÑÓÞÇ ËÊ ÒÑÔÎÇAEÐËØ àÍÔÒÇÓË-ÏÇÐÕÑÄ.3.3.±ÑÒÞÕÍË ÑÃÝâÔÐÇÐËâ.4. ªÔÒÑÎßÊÑÄÂÐËÇ µ•¯AEÎâ ×ÖÐAEÂÏÇÐÕÂÎßÐÞØ ËÔÔÎÇAEÑÄÂÐËÌ (317).4.1.£ÓÇÏâ ÉËÊÐË ÐÇÌÕÓÑÐÂ.4.2.¿ÎÇÍÕÓËÚÇÔÍËÌ AEËÒÑÎßÐÞÌ ÏÑÏÇÐÕ ÐÇÌÕÓÑÐÂ.4.3.°ÔÙËÎÎâÙËË ÐÇÌÕÓÑÐ-ÂÐÕËÐÇÌÕÓÑÐ. 4.4.¶ÂÊ ¢ÇÓÓË. 5. ±ÓËÍÎÂAEÐÞÇ Ë ÂÍÂAEÇÏËÚÇÔÍËÇ ËÔÔÎÇAEÑÄÂÐËâ (319).5.1.¯ÇÑAEÐÑÓÑAEÐÑÔÕË ÄÐÖÕÓË ÄÇÜÇÔÕÄÂ.5.2.ªÔÔÎÇAEÑÄÂÐËÇ ÒÑ-ÄÇÓØÐÑÔÕË.5.3.³ÖÒÇÓÖÎßÕÓÂØÑÎÑAEÐÞÇ ÐÇÌÕÓÑÐÞ.5.4.³ÄâÊÂÐÐÞÇ ÔÑÔÕÑâÐËâ ÐÇÌÕÓÑÐÂ Ä ÏÂÅÐËÕÐÑÏ ÒÑÎÇ ÒÓâÏÑÅÑ ÒÓÑÄÑAEÂ.5.5.¯ÇÌÕÓÑÐÐÞÌ ÏËÍÓÑÔÍÑÒ.5.6.£ÑÎÐÑÄÂâ ÑÒÕËÍÂ.5.7.±ÓËÐÙËÒ àÍÄËÄÂÎÇÐÕÐÑÔÕË.6. ´ÇØÐËÚÇÔÍËÇ ÄÑÒÓÑÔÞ.²ÂAEÖÉÐÞÇ ÒÇÓÔÒÇÍÕËÄÞ (321).6.1.¥ÇÕÇÍÕÑÓÞ µ•¯.6.2.±ÑÎâÓËÊÂÙËâ Ë ÂÐÂÎËÊ ÒÑÎâÓËÊÂÙËË.6.3.±ÑÎÖÚÇÐËÇ µ•¯.³ÒËÔÑÍ ÎËÕÇÓÂÕÖÓÞ (324).1. £ÄÇAEÇÐËÇ ¯ÂÔÕÑâÜËÌ ÑÃÊÑÓ ÒÑÔÄâÜÇÐ ÒÂÏâÕË ¶ÇAEÑÓ ßÄÑÄËÚ ºÂÒËÓÑ, ÍÑÕÑÓÑÏÖ 6 ÏÂâ 1995 Å. ËÔÒÑÎÐËÎÑÔß ÃÞ 80 ÎÇÕ.¦ÅÑ ÃÇÊÄÓÇÏÇÐÐÂâ ÍÑÐÚËР30 âÐÄÂÓâ 1973 Å. ÃÞΠÄÑÔÒÓËÐâÕ ÍÂÍ ÕâÉÇÎÂâ ÖÕÓÂÕ ÄÔÇÏË, ÍÑÏÖ ÒÓËÄÇÎÑÔß ÃÎËÊÍÑ ÊÐÂÕß àÕÑÅÑ ÚÇÎÑÄÇÍ ËÎË ÓÂÃÑÕÂÕß ÓâAEÑÏ Ô ÐËÏ.£ ÔÄâÊË Ô 80-ÎÇÕÐÇÌ ÅÑAEÑÄÜËÐÑÌ ÔÑ AEÐâ ÇÅÑ ÓÑÉAEÇÐËâ ÄÔÇ, ÍÕÑ ÊÐÂÎË, ÒÑÏÐâÕ Ë ØÑÕÇÎË ÒÑAEÇÎËÕßÔâ ÄÑÔÒÑÏËÐÂÐËâÏË Ñ ÐÇÏ, ÊÂAEÖÏÂÎË ÄÞÒÖÔÕËÕß áÃËÎÇÌÐÞÌ ÔÃÑÓÐËÍ, ÒÑÔÄâ-ÜÇÐÐÞÌ ÇÅÑ ÒÂÏâÕË.¥Îâ àÕÑÅÑ ÔÃÑÓÐËÍ ÃÞÎ ÒÑAEÅÑÕÑ-ÄÎÇÐ Ë AEÂÐÐÞÌ ÑÃÊÑÓ.´ÓÖAE àÕÑÕ Ä ÍÑÐÇÚÐÑÏ ÔÚÇÕÇ ÐÇ ÖAEÂÎÔâ.³ ÑAEÐÑÌ ÔÕÑÓÑÐÞ, ÑÐ ÃÞÎ ÊÂAEÖÏÂÐ ÍÂÍ ÐÂÖÚÐÑÇ ËÊÎÑÉÇÐËÇ, ØÂÓÂÍÕÇÓÐÑÇ AEÎâ ÕÂÍÑÅÑ ÓÑAE ÒÓÑËÊÄÇAEÇÐËÌ, Â Ô AEÓÖÅÑÌ ì ÔÑAEÇÓÉÂÎ ÏÐÑÅÑ ÎËÚÐÑÅÑ, ÔÄâÊÂÐÐÑÅÑ ÐÇÒÑÔ-ÓÇAEÔÕÄÇÐÐÑ Ô ¶ÇAEÑÓÑÏ ßÄÑÄËÚÇÏ.ª ÕÑ, Ë AEÓÖÅÑÇ ÃÞÎÑ AEÑÔÕÂÕÑÚÐÑ ÇÏÍËÏ Ë ÐÇ ÖÍÎÂAEÞÄÂÎÑÔß ÐË Ä ÍÂÍËÇ ÓÂÏÍË.£ ÓÇÊÖÎßÕÂÕÇ ÃÞÎÑ ÓÇÛÇÐÑ ÓÂÊAEÇÎËÕß AEÄ ÉÂÐÓÂ.£ÔÇ ÎËÚÐÑÇ (ÐÑ ÐÇ Ä ÃÞÕÑÄÑÏ ÔÏÞÔÎÇ, Â Ä ÔÏÞÔÎÇ ÐÂÖÚÐÑÅÑ ÑÃÜÇÐËâ) ÃÞÎÑ ÑÔÕÂÄÎÇÐÑ AEÎâ ÖÒÑÏâÐÖÕÑÅÑ ÄÞÛÇ ÔÃÑÓ-ÐËÍ [1],  ÑÃÊÑÓ, ÍÂÍ ÕÂÍÑÄÑÌ,
¯ÂÚÂÎÑ ®ÇÉÆÖÐÂÓÑÆÐÑÅÑ ÅÑÆ ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ÐÂÖÍË Ë ÕÇØÐÑ-ÎÑÅËÌ (®¤¬) ì ÒÑÆØÑÆâÜËÌ ÏÑÏÇÐÕ, ÚÕÑÃÞ Ä ÓÇÕÓÑÔÒÇÍÕËÄÇ ÑÙÇÐËÕß ÆÑÔÕËÅÐÖÕÞÌ ÒÓÑÅÓÇÔÔ, ÒÑÏÇÚÕÂÕß Ñ ÆÂÎßÐÇÌÛÇÏ ÓÂÊÄËÕËË Ë ÄÞÔÍÂÊÂÕß ÅËÒÑÕÇÊÞ ÒÑ ÒÑÄÑÆÖ ÃÖÆÖÜËØ ÆÑÔÕËÉÇ-ÐËÌ.°ÓÅÂÐËÊÂÙËâ °ÃÝÇÆËÐÈÐÐÞØ ¯ÂÙËÌ ÒÓÑÄÑÊÅÎÂÔËΠ®¤¬ Ä ÕÑÕ ÏÑÏÇÐÕ, ÍÑÅÆ ÊÐÂÚËÕÇÎßÐÞÇ ËÐÄÇÔÕËÙËË Ä ÍÄÂÐ-ÕÑÄÞÇ ÕÇØÐÑÎÑÅËË ÒÓËØÑÆâÕ ËÊ ÚÂÔÕÐÑÅÑ ÔÇÍÕÑÓÂ, ÍÂÍ ÑÕ ÖÔÕÑâÄÛËØÔâ ÍÑÏÒÂÐËÌ, ÕÂÍ Ë ÑÕ ÔÕÂÓÕÂÒÑÄ.¬ÄÂÐÕÑÄÂâ ×ËÊËÍ ÃÞΠÓÇÄÑÎáÙËÇÌ Ä ÐÂÛÇÏ ÒÑÐËÏÂÐËË ×ËÊËÚÇÔÍÑÌ ÒÓËÓÑÆÞ ÑÍÓÖÉÂáÜÇÅÑ ÏËÓÂ; ÇÈ ÓÂÊÄËÕËÇ ÒÑÛÎÑ ÒÑÎÐÞÏ ØÑÆÑÏ 100 ÎÇÕ ÐÂÊÂÆ ÒÑÔÎÇ ÒÖÃÎËÍÂÙËÌ ¤ÇÌÊÇÐÃÇÓÅÂ Ë ºÓÈÆËÐÅÇÓÂ.¿ÕÑÕ ÒÇÓËÑÆ ÚÂÔÕÑ ÐÂÊÞÄÂáÕ ÒÇÓÄÑÌ ÍÄÂÐÕÑ-ÄÑÌ ÓÇÄÑÎáÙËÇÌ, ÒÑÕÑÏÖ ÚÕÑ ÒÑÊÉÇ ÒÓÑËÊÑÛΠÄÕÑÓÂâ, ÍÑÕÑ-ÓÂâ Ë ÔÕÂΠËÔÕÑÚÐËÍÑÏ ÄÞÔÑÍËØ ÑÉËÆÂÐËÌ Ä ÔÄâÊË Ô ®¤¬.£ÕÑÓÂâ ÍÄÂÐÕÑÄÂâ ÓÇÄÑÎáÙËâ ÔÄâÊÂÐÂ Ô àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕÂÏË Ô ÑÕÆÇÎßÐÞÏË ÍÄÂÐÕÑÄÞÏË ÔËÔÕÇÏÂÏË,  ÐÇ Ô ËØ ÔÕÂÕËÔÕËÚÇ-ÔÍËÏË ÂÐÔÂÏÃÎâÏË.£ ÓÇÕÓÑÔÒÇÍÕËÄÇ Í ÒÇÓÄÞÏ ÕÂÍËÏ ÔËÔÕÇ-ÏÂÏ ÔÎÇÆÖÇÕ ÑÕÐÇÔÕË ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆËÏÑÔÕß Ä ÇÈ ÃÑÎÇÇ ËÊÑÃËÎß-ÐÑÌ (ÃÑÅÂÕÑÌ) ÄÇÓÔËË ÕËÒ II, ÄÒÇÓÄÞÇ ÑÕÍÓÞÕÑÌ ¡ÎÇÍÔÇÇÏ ¡. ¡ÃÓËÍÑÔÑÄÞÏ Ë £ËÕÂÎËÇÏ .¤ËÐÊÃÖÓÅÑÏ,  ÕÂÍÉÇ ¢ÑÊÇ ë ¿ÌÐÛÕÇÌÐÑÄÔÍÖá ÍÑÐÆÇÐÔÂÙËá ÅÇÎËâ, ÅÆÇ ÒÇÓÄÑÒÓÑØÑÆÙÂÏË ÃÞÎË ±ÇÕÓ .¬ÂÒËÙÂ Ë ¿ÐÕÑÐË ¥É.ÇÅÅÇÕÕ.©ÂÕÇÏ ÒÑ-âÄËÎËÔß ÒÑÎÇÄÞÇ ÂÐÂÎÑÅË: ÎÂÊÇÓ, ÅÆÇ ÍÑÐÙÇÒÕÖÂÎßÐÑ ÒÇÓ-ÄÞÏË ÃÞÎË ¡ÎÇÍÔÂÐÆÓ ®. ±ÓÑØÑÓÑÄ, ¯ËÍÑÎÂÌ ¤. ¢ÂÔÑÄ, ¡ÓÕÖÓ .ºÂÄÎÑÄ Ë ¹ÂÓÎßÊ •. ´ÂÖÐÔ, Â Ä ÒÎÂÐÇ ÒÇÓÄÑÌ ÓÇÂÎËÊÂÙËË ì ´ÇÑÆÑÓ •. ®ÇÌÏÂÐ.¬ÄÂÐÕÑÄÂâ ÕÇÑÓËâ ÎÂÊÇÓ ÔÕÂΠÄÑÊÏÑÉÐÑÌ ÃÎÂÅÑÆÂÓâ ²ËÚÂÓÆÖ ±. ¶ÇÌÐÏÂÐÖ, ¥ÉÖ-ÎËÂÐÖ ³. ºÄËÐÅÇÓÖ Ë ºËÐËÚËÓÑ ´ÑÏÑÐÂÅÇ, ÍÑÕÑÓÞÇ ÔÑÊÆÂÎË ÐÞÐÇ ÑÃÜÇÒÓËÐâÕÖá ÕÇÑÓËá ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ àÎÇÍÕÓÑÆËÐÂÏËÍË (¬¿¥).£ÔÈ àÕÑ ÔÕËÏÖÎËÓÑÄÂÎÑ ²Ñâ ¥É.¤ÎÂÖÃÇÓÂ Í ÆÂÎßÐÇÌ-ÛÇÏÖ ÓÂÊÄËÕËá ÕÇÑÓËË, ÑÕÍÓÞÕËá ÓÑÎË ÍÑÓÓÇÎâÙËÑÐÐÞØ ×ÖÐÍÙËÌ Ë ÔÑÊÆÂÐËá ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ÑÒÕËÍË.ËÚÐÑ â ÐÂØÑÉÖ ÄÇÔßÏ ÒÓËÄÎÇÍÂÕÇÎßÐÞÏ, ÚÕÑ ÕÇÏ ÔÂ-ÏÞÏ Í ÐÂÏ ÄÇÓÐÖÎÔâ à×ËÓ Ä ÔÑÄÓÇÏÇÐÐÑÌ ×ÑÓÏÇ ÍÄÂÐÕÑÄÑÅÑ ÄÂÍÖÖÏÂ.³ÑÄÇÕÔÍËÌ ×ËÊËÍ ÇÄ ¥.ÂÐÆÂÖ Ë ÇÅÑ ÍÑÎÎÇÅË ÄÐÇÔ-ÎË ÃÑÎßÛÑÌ ÄÍÎÂÆ Ä ÐÂÛÇ ÔÑÄÓÇÏÇÐÐÑÇ ÒÑÐËÏÂÐËÇ ÄÂÍÖÖÏÂ, ÍÖÎßÏËÐÂÙËÇÌ ÚÇÅÑ ÃÞÎ "ÒÑÎáÔ ÂÐÆÂÖ" ËÎË, ÚÕÑ ÕÑ ÉÇ ÔÂ-ÏÑÇ, "ÏÑÔÍÑÄÔÍËÌ ÐÖÎß".°ÆËÐ ËÊ ÔÑÑÕÇÚÇÔÕÄÇÐÐËÍÑÄ ÂÐÆÂÖ, ÁÍÑÄ ¢. ©ÇÎßÆÑÄËÚ, ÃÞÎ, ÄÇÓÑâÕÐÑ, ÒÇÓÄÞÏ, ÍÕÑ ÒÓÇÆÒÑÎÑ-ÉËÎ, ÚÕÑ ÍÑÐÔÕÂÐÕ ÄÊÂËÏÑÆÇÌÔÕÄËâ Ä ¬¿¥ ÒÓÑÒÑÓÙËÑÐÂÎß-РÚËÔÎÖ ÓÂÊÎËÚÐÞØ ÕËÒÑÄ ÊÂÓâÉÇÐÐÞØ àÎÇÏÇÐÕÂÓÐÞØ ÚÂÔÕËÙ (àÕÑ ÃÞÎÑ ÐÇÊÂÆÑÎÅÑ ÆÑ ÑÕÍÓÞÕËâ ÆÓÑÃÐÞØ ÊÂÓâÆÑÄ).³ÇÅÑÆÐâ ÍÄÂÐÕÑÄÂÐÐÞÇ àÎÇÍÕÓÑÏÂÅÐËÕÐÞÇ ÒÑÎâ Ä ÔÑÚÇÕÂ-ÐËË Ô ËÐÕÇÅÓËÓÑÄÂÐÐÞÏË ÄÑÎÐÑÄÑÆÂÏË (ÍÄÂÐÕÑÄÞÇ ËÐÕÇ-ÅÓÂÎßÐÞÇ ×ÑÕÑÐÐÞÇ ÔØÇÏÞ) âÄÎâáÕÔâ ÑÆÐÑÌ ËÊ ÒÎÂÕ×ÑÓÏ ÆÎâ ÍÄÂÐÕÑÄÞØ ÕÇØÐÑÎÑÅËÌ, ÐÂÓâÆÖ Ô ÊÂÓâÉÇÐÐÞÏË ËÎË ÐÇÌÕ-ÓÂÎßÐÞÏË ØÑÎÑÆÐÞÏË ÂÕÑÏÂÏË, ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆâÜËÏË ¬¿¥-ÍÑÐÕÖÓÂÏË Ë ÒÑÎÖÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞÏË ÍÄÂÐÕÑÄÞÏË ÕÑÚÍÂÏË.
¬ÄÂÐÕÑÄÂâ ÏÇØÂÐËÍ ì РÒÑÓÑÅÇ ÔÄÑÇÅÑ 100-ÎÇÕÐÇÅÑ áÃËÎÇâ.£ 1925 Å. ÄÞÛÎË ÒËÑÐÇÓÔÍËÇ ÓÂÃÑÕÞ ¤ÇÌÊÇÐ-ÃÇÓÅÂ, ¢ÑÓÐÂ Ë ªÑÓÆÂÐÂ, Ä ÍÑÕÑÓÞØ ÄÒÇÓÄÞÇ ÒÑâÄËÎÑÔß ÔÎÑÄÑÔÑÚÇÕÂÐËÇ "ÍÄÂÐÕÑÄÂâ ÏÇØÂÐËÍÂ", Â Ä 1926 Å. ì ÔÕÂÕßË ºÓÈÆËÐÅÇÓÂ, ÔÕÂÄÛËÇ ÑÔÐÑÄÑÌ ÄÑÎÐÑÄÑÌ ÏÇØÂ-ÐËÍË.³ ÕÇÚÇÐËÇÏ ÄÓÇÏÇÐË ÑÒÓÇÆÇÎÇÐËÇ "ÄÑÎÐÑÄÂâ" ÕÓÂÐÔ-×ÑÓÏËÓÑÄÂÎÑÔß ì ÏÇØÂÐËÍÖ, ÓÑÉÆÈÐÐÖá ºÓÈÆËÐÅÇÓÑÏ, ÔÕÂÎË ÐÂÊÞÄÂÕß "ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ" 1 .®ÇÕÑÆÞ ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ÏÇØÂ-ÐËÍË, ÒÓËÄÇÆÛËÇ (Ë ÄÇÔßÏ ÃÞÔÕÓÑ!) Í ÖÔÒÇÛÐÑÏÖ ÓÇÛÇ-ÐËá ÔÂÏÞØ ÓÂÊÐÞØ ×ËÊËÚÇÔÍËØ ÒÓÑÃÎÇÏ, ÒÑÊÄÑÎËÎË £ËÅÐÇÓÖ ÑØÂÓÂÍÕÇÓËÊÑÄÂÕß ÍÄÂÐÕÑÄÖá ÏÇØÂÐËÍÖ ÍÂÍ "ÐÇÒÑÔÕËÉËÏÑ à××ÇÍÕËÄÐÖá".£ÔÍÑÓÇ ÒÑÔÎÇ ÓÑÉÆÇÐËâ ÄÑÊÐËÍΠÒÓÑÃÎÇÏ (ÐÂÚÂÎÑ ÍÑÕÑÓÑÌ ÒÑÎÑÉËΠÊÐÂÏÇÐËÕÂâ ÆËÔÍÖÔÔËâ ¢ÑÓÂ Ë ¿ÌÐ-ÛÕÇÌÐÂ), ÐÇ ÓÇÛÈÐÐÂâ ÆÑ ÔËØ ÒÑÓ ì ÖÏÇÐËÇ ËÔÒÑÎßÊÑÄÂÕß ÍÄÂÐÕÑÄÖá ÏÇØÂÐËÍÖ ÒÓË ÓÇÛÇÐËË ÍÑÐÍÓÇÕÐÞØ ÊÂÆÂÚ ÇÜÈ ÐÇ ÑÃÇÔÒÇÚËÄÂÇÕ ÇÈ ÒÑÐËÏÂÐËâ 2 .±ÓÇÉÆÇ ÄÔÇÅÑ àÕÑ ÍÂÔÂ-ÎÑÔß ËÐÕÇÓÒÓÇÕÂÙËË ÄÑÎÐÑÄÑÌ ×ÖÐÍÙËË Ë ÒÓÑÙÇÔÔ ËÊÏÇ-ÓÇÐËâ ÍÄÂÐÕÑÄÞØ ÑÃÝÇÍÕÑÄ.
³ÑÆÇÓÉÂÐËÇ 1. £ÄÇÆÇÐËÇ (994).2. ¶ÖÐÍÙËâ £ËÅÐÇÓ ÑÃÑÃÜÈÐÐÑÅÑ ÔÑÔÕÑâÐËâ ÍÑÕ ºÓÈÆËÐÅÇÓ (995).3. ªÐÕÇÓ×ÇÓÇÐÙËÑÐÐÞÇ ÒÑÎÑÔÞ (996).4. ° ÄÑÊÏÑÉÐÑÔÕË ÐÂÃÎáÆÇÐËâ ÒÑÎÑÔ ÍÑÕ ºÓÈÆËÐÅÇÓ (996). 5. ©ÂÍÎáÚÇÐËÇ (998).³ÒËÔÑÍ ÎËÕÇÓÂÕÖÓÞ (998).1. £ÄÇÆÇÐËÇ ©ÐÂÏÇÐËÕÞÌ ÏÞÔÎÇÐÐÞÌ àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕ, Ô×ÑÓÏÖÎËÓÑÄÂÐ-ÐÞÌ ºÓÈÆËÐÅÇÓÑÏ Ä ÓÂÃÑÕÇ [1], ÒÓÇÆÔÕÂÄÎâÇÕ ÔÑÃÑÌ, ÄÑÊ-ÏÑÉÐÑ, ÔÂÏÖá âÓÍÖá ÆÇÏÑÐÔÕÓÂÙËá ÑÔÐÑÄÐÑÌ ÏÇÕÑÆËÚÇ-ÔÍÑÌ ÒÓÑÃÎÇÏÞ ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ×ËÊËÍË,  ËÏÇÐÐÑ ÒÓÑÃÎÇÏÞ ÑÕÔÖÕÔÕÄËâ ÅÎÂÆÍÑÅÑ ÒÓÇÆÇÎßÐÑÅÑ ÒÇÓÇØÑÆ ÑÕ ÍÄÂÐÕÑ-ÄÑÅÑ ÑÒËÔÂÐËâ ÏËÓÂ Í ÍÎÂÔÔËÚÇÔÍÑÏÖ.£ àÕÑÏ ÏÞÔÎÇÐÐÑÏ àÍÔÒÇÓËÏÇÐÕÇ ÒÓÇÆÎÂÅÂÇÕÔâ ÔÑÄÇÓÛÇÐÐÑ ÍÑÓÓÇÍÕÐÞÌ Ô ÕÑÚÍË ÊÓÇÐËâ ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ÏÇØÂÐËÍË ÔÒÑÔÑà ÒÓÇÑÃÓÂÊÑÄÂ-ÐËâ ÔÑÔÕÑâÐËâ ÔÖÒÇÓÒÑÊËÙËË ÏËÍÓÑÔÍÑÒËÚÇÔÍÑÅÑ ÑÃÝÇÍÕ (ÂÕÑÏÂ) Ä ÔÑÔÕÑâÐËÇ ÔÖÒÇÓÒÑÊËÙËË ÏÂÍÓÑÔÍÑÒËÚÇÔÍÑÅÑ ÑÃÝÇÍÕ ("ÍÑÕÂ", ÕÑÚÐÇÇ, ÔÑÔÕÂÄÐÑÌ ÔËÔÕÇÏÞ "ÂÕÑÏ ÍÑÕ").¯Ñ "ÑÚÇÄËÆÐÑ", ÚÕÑ ÏÂÍÓÑÔÍÑÒËÚÇÔÍËÇ ÑÃÝÇÍÕÞ ÐÇ ÏÑÅÖÕ ÐÂØÑÆËÕßÔâ Ä ÔÑÔÕÑâÐËË ÔÖÒÇÓÒÑÊËÙËË, ÒÑàÕÑÏÖ Ô ÍÄÂÐÕÑ-ÄÑÌ ÏÇØÂÐËÍÑÌ ÚÕÑ-ÕÑ ÐÇ ÕÂÍ? £ÔÇ ÔÖÜÇÔÕÄÖáÜËÇ ËÐÕÇÓÒÓÇÕÂÙËË ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ÏÇØÂ-ÐËÍË ÍÂÍ-ÕÑ ÓÇÛÂáÕ àÕÖ ÒÓÑÃÎÇÏÖ.£ ÚÂÔÕÐÑÔÕË, Ä ÍÑ-ÒÇÐÅÂÅÇÐÔÍÑÌ ËÐÕÇÓÒÓÇÕÂÙËË "ÎËÛÐËÇ" ÄÇÕÄË ÄÑÎÐÑÄÑÌ ×ÖÐÍÙËË ÔÎÖÚÂÌÐÞÏ ÑÃÓÂÊÑÏ ÑÕÔÇÍÂáÕÔâ ÒÑÔÓÇÆÔÕÄÑÏ ÓÇÆÖÍÙËË ÍÄÂÐÕÑÄÑÅÑ ÔÑÔÕÑâÐËâ.
³ÑÆÇÓÉÂÐËÇ 1. £ÄÇÆÇÐËÇ (1207).2. ´ÖÐÐÇÎßÐÞÇ ³ª³-ÒÇÓÇØÑÆÞ (1208).2.1.´ÖÐÐÇÎßÐÞÇ ÒÇÓÇØÑÆÞ NbÀAlO x ÀNb.2.2.´ÖÐÐÇÎßÐÞÇ ÒÇÓÇ-ØÑÆÞ NbÀAlNÀNbN.2.3.¿ÎÇÍÕÓÑÐÐÑ-ÎÖÚÇÄÂâ ÎËÕÑÅÓÂ×Ëâ.2.4.³ÕÓÖÍÕÖÓÞ NbTiNaNbÀAlNÀNbNaAl. 3. ³ª³-ÒÓËÈÏÐËÍË ÆÎâ ÓÂÆËÑÂÔÕÓÑÐÑÏËË (1211).3.1.³ª³-ÔÏÇÔËÕÇÎß ÆËÂÒÂÊÑР210 ë 275 ¤¤Ù.3.2.³ª³-ÔÏÇÔËÕÇÎß ÆËÂÒÂÊÑР700 ë 950 ¤¤Ù. 4. ªÐÕÇÅÓÂÎßÐÞÇ ÒÓËÈÏÐÞÇ ÔÕÓÖÍÕÖÓÞ (1213).4.1.³ÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞÌ ÅÇÐÇÓÂÕÑÓ ÅÇÕÇÓÑÆËÐÂ.4.2.³ÄÇÓØÒÓÑ-ÄÑÆÐËÍÑÄÞÌ ËÐÕÇÅÓÂÎßÐÞÌ ÒÓËÈÏÐËÍ.4.3.±ÓÑÇÍÕ TELIS.4.4.ÂÃÑÓÂÕÑÓÐÞÇ ÒÓËÎÑÉÇÐËâ ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÑÅÑ ËÐÕÇÅ-ÓÂÎßÐÑÅÑ ÒÓËÈÏÐËÍÂ.5. ©ÂÍÎáÚÇÐËÇ (1219).³ÒËÔÑÍ ÎËÕÇÓÂÕÖÓÞ (1220).1. £ÄÇÆÇÐËÇ µÐËÍÂÎßÐÞÇ ØÂÓÂÍÕÇÓËÔÕËÍË ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞØ àÎÇ-ÏÇÐÕÑÄ ÒÑÊÄÑÎâáÕ ÔÑÊÆÂÄÂÕß Ð ËØ ÑÔÐÑÄÇ ÔÄÇÓØÚÖÄÔÕ-ÄËÕÇÎßÐÞÇ ÒÓËÈÏÐÞÇ ÔËÔÕÇÏÞ Ä ÚÓÇÊÄÞÚÂÌÐÑ ÛËÓÑÍÑÏ ÚÂÔÕÑÕÐÑÏ ÆËÂÒÂÊÑÐÇ [1 ë 3]: ÏÂÅÐËÕÑÏÇÕÓÞ Ð ÑÔÐÑÄÇ ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞØ ÍÄÂÐÕÑÄÞØ ËÐÕÇÓ×ÇÓÑÏÇÕÓÑÄ (³¬£ª¥ÑÄ) [4 ë 6] ÏÑÅÖÕ ËÊÏÇÓâÕß ÔÄÇÓØÏÂÎÞÇ ÏÂÅÐËÕ-ÐÞÇ ÒÑÎâ Ô ÚÂÔÕÑÕÂÏË ÐÂÚËÐÂâ ÑÕ ÆÑÎÇÌ ÅÇÓÙÂ,  ÆÇÕÇÍ-ÕÑÓÞ Ð ÑÔÐÑÄÇ ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆâÜËØ ÕÖÐÐÇÎßÐÞØ ÒÇÓÇØÑÆÑÄ (Superconducting Tunnel Junction, STJ) ÆÂáÕ ÄÑÊÏÑÉ-ÐÑÔÕß ÓÇÅËÔÕÓÂÙËË ÓÇÐÕÅÇÐÑÄÔÍÑÅÑ ËÊÎÖÚÇÐËâ Ô àÐÇÓÅËÇÌ Ä ÐÇÔÍÑÎßÍÑ Íà£,  ÕÂÍÉÇ ÅÂÏÏÂ-ÎÖÚÇÌ Ô àÐÇÓÅËÇÌ Ä ÆÇÔâÕÍË Í࣠[7, 8].±ÓË àÕÑÏ ÚÖÄÔÕÄËÕÇÎßÐÑÔÕß ³¬£ª¥ÑÄ ÒÑÊÄÑÎâÇÕ ËÊÏÇÓâÕß ÒÑÎâ РÖÓÑÄÐÇ 10 À6 ÍÄÂÐÕ ÏÂÅÐËÕ-ÐÑÅÑ ÒÑÕÑÍ F 0 Ë ÔÑÊÆÂÄÂÕß ÏÂÅÐËÕÑàÐÙÇ×ÂÎÑÅÓÂ×Þ ÆÎâ ËÔÔÎÇÆÑÄÂÐËâ ÏÑÊÅ [4, 5]; Ô ÒÑÏÑÜßá ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑ-ÄÞØ ÑÆÐÑ×ÑÕÑÐÐÞØ ÆÇÕÇÍÕÑÓÑÄ (Superconducting Simple-Photon Detector, SSPD) [9 ë 11] ÄÑÊÏÑÉÐÑ ÓÇÅËÔÕÓËÓÑÄÂÕß ÑÆËÐÑÚÐÞÇ ×ÑÕÑÐÞ Ô ÆÎËÐÑÌ ÄÑÎÐÞ ÏÇÐÇÇ 10 ÏÍÏ,  àÐÇÓÅÇÕËÚÇÔÍÑÇ ÓÂÊÓÇÛÇÐËÇ STJ ÔÑÔÕÂÄÎâÇÕ ÇÆËÐËÙÞ à£.¬ÓÑÏÇ ÕÑÅÑ, РÑÔÐÑÄÇ ÆÉÑÊÇ×ÔÑÐÑÄÔÍËØ àÎÇÏÇÐÕÑÄ ÄÑÊÏÑÉÐÑ ÔÑÊÆÂÐËÇ ÙÇÎÑÅÑ ÓâÆ ÖÔÕÓÑÌÔÕÄ ÐÇ ÕÑÎßÍÑ ÆÎâ ÒÓËÈÏ ÔËÅÐÂÎÑÄ, ÐÑ Ë ÆÎâ ÆÂÎßÐÇÌÛÇÌ ÑÃÓÂÃÑÕÍË ÒÑ-ÎÖÚÂÇÏÑÌ ËÐ×ÑÓÏÂÙËË.¿ÕÑ Ë ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞÇ ÒÂÓÂ-ÏÇÕÓËÚÇÔÍËÇ ÖÔËÎËÕÇÎË Ô ÛÖÏÑÄÑÌ ÕÇÏÒÇÓÂÕÖÓÑÌ ÔÖÜÇ-ÔÕÄÇÐÐÑ ÐËÉÇ ×ËÊËÚÇÔÍÑÌ [12 ë 14], Ë ÔËÔÕÇÏÞ ÑÃÓÂ-ÃÑÕÍË ËÐ×ÑÓÏÂÙËË Ð ÑÔÐÑÄÇ ÑÆÐÑÍÄÂÐÕÑÄÞØ ÙË×ÓÑ-ÄÞØ ÖÔÕÓÑÌÔÕÄ (Rapid Single Flux Quantum, RSFQ) [15, 16].°ÕÏÇÕËÏ, ÚÕÑ ÒÇÓÄÞÇ RSFQ-ÔØÇÏÞ ÃÞÎË ËÊÅÑÕÑÄ-ÎÇÐÞ Ë ËÔÔÎÇÆÑÄÂÐÞ Ä ªÐÔÕËÕÖÕÇ ÓÂÆËÑÕÇØÐËÍË Ë àÎÇÍÕ-¯ÑâÃÓß 2024 Å. ´ÑÏ 194, å 11 µ ³ ± ¦ • ª ¶ ª © ª ¹ ¦ ³ ¬ ª • ¯¡ µ ¬ ¬ 55-¦´ªÀ ª¯³´ª´µ´¡ ³±¦¬´²°³¬°±ªª ²¡¯(ª³¡¯) °¢©°²½ ¡¬´µ¡¾¯½• ±²°¢¦® ³ÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÞÇ ÒÓËÈÏÐÞÇ ÖÔÕÓÑÌÔÕÄ ÕÇÓÂÅÇÓÙÑÄÑÅÑ ÆËÂÒÂÊÑР.£. ¶ËÎËÒÒÇÐÍÑ, ¡.®.¹ÇÍÖÛÍËÐ, ®.À.¶ÑÏËÐÔÍËÌ, ¡.¢.¦ÓÏÂÍÑÄ, ¯.£.¬ËÐÇÄ, ¬.ª.²ÖÆÂÍÑÄ, ¡.£.•ÖÆÚÇÐÍÑ, ¡.®.¢ÂÓÞÛÇÄ, £.±.¬ÑÛÇÎÇÙ, ³.¡.¯ËÍËÕÑÄ ³ÖÜÇÔÕÄÖÇÕ ÙÇÎÞÌ ÓâÆ ÒÓÂÍÕËÚÇÔÍËØ ÒÓËÎÑÉÇÐËÌ, ÅÆÇ ÖÔÕÓÑÌÔÕĠРÑÔÐÑÄÇ ÔÄÇÓØÒÓÑÄÑÆÐËÍÑÄÑÌ àÎÇÍ-ÕÓÑÐËÍË, ÑÃÎÂÆÂâ ÖÐËÍÂÎßÐÞÏ ÐÂÃÑÓÑÏ ÒÂÓÂÏÇÕÓÑÄ, ÊÂÏÇÕÐÑ ÒÓÇÄÑÔØÑÆâÕ ÒÑ ÔÄÑËÏ ØÂÓÂÍÕÇÓËÔÕËÍÂÏ ÒÓËÃÑÓÞ Ð ÑÔÐÑÄÇ ÕÓÂÆËÙËÑÐÐÞØ ÕÇØÐÑÎÑÅËÌ; Ä ÐÇÍÑÕÑÓÞØ ÑÃÎÂÔÕâØ ËÏ ÐÇÕ ÂÎßÕÇÓÐÂÕËÄÞ.°ÆÐËÏ ËÊ ÐÂËÃÑÎÇÇ ÖÔÒÇÛÐÑ ÓÂÊÄËÄÂÇÏÞØ ÐÂÒÓÂÄÎÇÐËÌ âÄÎâÇÕÔâ ÓÂÊÓÂÃÑÕÍ ÔÄÇÓØÚÖÄÔÕÄËÕÇÎßÐÞØ ÒÓËÈÏÐÞØ ÖÔÕÓÑÌÔÕÄ ÕÇÓÂÅÇÓÙÑÄÑÅÑ (´¤Ù) ÆËÂÒÂÊÑÐÂ; ËØ ÓÂÃÑÚÂâ ÚÂÔÕÑÕ ÆÑÔÕËÅΠ1 ´¤Ù,  ÛÖÏÑÄÂâ ÕÇÏÒÇÓÂÕÖ-Ó ÑÅÓÂÐËÚÇРÕÑÎßÍÑ ÍÄÂÐÕÑÄÞÏ ÒÓÇÆÇÎÑÏ ÎËÃÑ ×ÑÕÑÐÐÞÏË ÛÖÏÂÏË.
³ÑAEÇÓÉÂÐËÇ 1. £ÄÇAEÇÐËÇ (185).2. ¯ÇÅÑÎÑÐÑÏÐÞÇ ÊÂAEÂÚË (186).3. ¶ÂÊ ¢ÇÓÓË.°ÃÜËÌ ÔÎÖÚÂÌ (186).4. ¶ÂÊ ¢ÇÓÓË AEÎâ ÐÇÌÕÓÑÐÂ Ä ÒÓÇÙÇÔÔËÓÖáÜÇÏ ÏÂÅÐËÕÐÑÏ ÒÑÎÇ (188). 5. ¶ÂÊ ¡ÂÓÑÐÑÄÂë¡ÐÂÐAEÂРAEÎâ ÐÇÌÕÓÑÐÂ Ä ÒÓÇÙÇÔÔËÓÖáÜÇÏ ÏÂÅ-ÐËÕÐÑÏ ÒÑÎÇ (189).6. ªÊÏÇÓÇÐËâ ÅÇÑÏÇÕÓËÚÇÔÍÑÌ ×ÂÊÞ Ô ÒÑÏÑÜßá ÒÑÎâÓËÊÑÄÂÐÐÞØ ÐÇÌÕÓÑÐÑÄ (190).7. ©ÂÍÎáÚÇÐËÇ (192).±ÓËÎÑÉÇÐËÇ (193).³ÒËÔÑÍ ÎËÕÇÓÂÕÖÓÞ (194).1. £ÄÇAEÇÐËÇ £ ÔÕÂÄÛÇÌ ÍÎÂÔÔËÚÇÔÍÑÌ ÓÂÃÑÕÇ •ÂÎÒÇÓÐÂ Ë •ÑÎßÛÕÇÌР[1] ÒÑ ÒÓÑØÑÉAEÇÐËá ÐÇÌÕÓÑÐÑÄ ÚÇÓÇÊ ×ÇÓÓÑÏÂÅÐÇÕËÍË ÃÞΠÒÓÇAEÎÑÉÇРËÕÇÓÂÙËÑÐÐÂâ ÔØÇÏÂ, ÒÑÊÄÑÎâáÜÂâ ÐÂØÑAEËÕß ÍÑÐÇÚÐÞÌ ÄÇÍÕÑÓ ÒÑÎâÓËÊÂÙËË ÒÑ ÐÂÚÂÎßÐÑÏÖ ÒÓË ÒÓÑØÑÉAEÇÐËË ÐÇÌÕÓÑРÚÇÓÇÊ ÏÂÅÐËÕÐÑÇ ÒÑÎÇ ÒÓÑ-ËÊÄÑÎßÐÑ ÊÂAEÂÐÐÑÌ ÍÑÐ×ËÅÖÓÂÙËË.¿Õ ËÕÇÓÂÙËÑÐÐÂâ ÔØÇÏ ÎÇÉËÕ Ä ÑÔÐÑÄÇ ÑÃÓÂÃÑÕÍË AEÂÐÐÞØ ÒÑ ÒÓÑØÑÉAEÇ-ÐËá ÐÇÌÕÓÑÐÑÄ ÚÇÓÇÊ ÏÂÅÐËÕÐÞÇ ÒÑÎâ ÓÂÊÎËÚÐÞØ ÐÇÍÑÎ-ÎËÐÇÂÓÐÞØ ÍÑÐ×ËÅÖÓÂÙËÌ Ë ÔÇÅÑAEÐâ.£ÑÊÏÑÉÇÐ ÎË ÃÑÎÇÇ ÑÃÜËÌ ÄÊÅÎâAE РàÕÑÕ ÄÑÒÓÑÔ?³ÖÜÇÔÕÄÖáÕ ÎË ÊÂÍÑÐÑÏÇÓÐÑÔÕË ÒÑÄÇAEÇÐËâ ÄÇÍÕÑÓ ÒÑ-ÎâÓËÊÂÙËË, ÍÑÕÑÓÞÇ ÕÓÖAEÐÑ ÊÂÏÇÕËÕß, ÑÔÕÂÄÂâÔß Ä ÓÂÏÍÂØ ÒÑAEØÑAE •ÂÎÒÇÓÐÂë•ÑÎßÛÕÇÌÐÂ? ±ÑËÔÍ ÑÕÄÇÕÑÄ Ð àÕË ÄÑÒÓÑÔÞ ÒÓËÄÑAEËÕ Í ÐÇÑÃØÑAEËÏÑÔÕË AEÇÕÂÎßÐÑÅÑ ÂÐÂÎËÊ AEÓÖÅÑÌ ÐÇ ÏÇÐÇÇ ÊÐÂÏÇÐËÕÑÌ ÓÂÃÑÕÞ.£ 1984 Å. ¢ÇÓÓË ÑÒÖÃÎËÍÑÄÂÎ Ä "Proceedings of Royal Society" ÓÂÃÑÕÖ [2] ÒÑAE ÐÂÊÄÂÐËÇÏ "Quantal phase factors accompaying adiabatic changes".ªÏÇÐÐÑ Ä àÕÑÌ ÓÂÃÑÕÇ ¢ÇÓÓË Ä ÓÂÏÍÂØ ÍÄÂÐÕÑÄÑÌ ÏÇØÂÐËÍË ÃÞÎÑ Ä ÒÑÎÐÑÌ ÏÇÓÇ ÑÔÑÊÐÂÐÑ ÕÑ ÑÃÔÕÑâÕÇÎßÔÕÄÑ, ÚÕÑ ÒÑÄÇAEÇÐËÇ ÕÂÍ ÐÂÊÞÄÂÇ-ÏÑÌ ÐÇÅÑÎÑÐÑÏÐÑÌ ÔËÔÕÇÏÞ Ô ÊÂÄËÔâÜËÏË ÑÕ ÄÓÇÏÇÐË (ËÎË ÍÑÑÓAEËÐÂÕ) ÒÂÓÂÏÇÕÓÂÏË ÍÂÚÇÔÕÄÇÐÐÑ ÑÕÎËÚÂÇÕÔâ ÑÕ ÒÑÄÇAEÇÐËâ ÔËÔÕÇÏ, AEÎâ ÍÑÕÑÓÞØ àÕË ÒÂÓÂÏÇÕÓÞ ×ËÍÔËÓÑ-ÄÂÐÞ.¢ÇÓÓË ÒÑÍÂÊÂÎ, ÚÕÑ Ä ÒÓÇAEÇÎÇ ÂAEËÂÃÂÕËÚÇÔÍÑÅÑ ËÊÏÇÐÇÐËâ ÒÂÓÂÏÇÕÓÑÄ ÔËÔÕÇÏÞ ÑÃÜÇÇ ËÊÏÇÐÇÐËÇ ×ÂÊÞ ÄÑÎÐÑÄÑÌ ×ÖÐÍÙËË ÍÄÂÐÕÑÄÑÏÇØÂÐËÚÇÔÍÑÌ