O Kantovoj filozofiji i kvantnoj mehanici

Tihomir Vukelja

Dragoslav Stojiljković

TEORIJA RUĐERA BOŠKOVIĆA KAO PUTOKAZ KA KVANTNOJ MEHANICI Apstrakt.Poznato je da je teorija prirodne filozofije, svedena na jedan jedini zakon sila koje postoje u prirodi, koju je Ruđer Bošković objavio još pre dva i po veka, služila kao podsticaj mnogim potonjim naučnim dostignućima.O tome postoje mnogobrojni prikazi koji se bave istorijom nauke.Međutim, prema našim saznanjima, do sada nije uočeno da je Boškovićeva teorija zapravo kvantna teorija.Stoga se u ovom radu se daje kratak prikaz njegove teorije i ukazuje se na činjenice koje svrstavaju Boškovića u začetnika kvantne teorije.Ključne reči:

Tadeusz Pabjan

Ivana Vučinić Ljubičić

ni u prirodnoj znanosti predmet istraživanja nije više priroda po sebi nego priroda podvrgnuta ljudskom ispitivanju, i utoliko susreće čovjek i tu opet samog sebe ."Werner Heisenberg Teorija relativnosti i daljnji razvoj suvremene fizike doveli su u pitanje neka od temeljnih načela klasične fizike .Prostorno-vremenski opis više se nije mogao temeljiti na poimanju prostora i vremena kao apsolutnih kategorija, načelo uzročnosti na kvantnoj razini, u njenim temeljnim aspektima, ne vrijedi, mijenjaju se stavovi o ulozi istraživača .Sve ovo potaknulo je dijalog između fizike i filozofije .nužnost ovog dijaloga prepoznali su i hrvatski znanstvenici i filozofi koji su zajednički trud objavili u knjizi Physics and Philosophy .Knjiga se sastoji od osam članaka izloženih na istoimenom simpoziju, održanom u Splitu 8 .i 9 .srpnja 2013 .godine . 1 Simpozij je bio posvećen prvenstveno kvantnoj mehanici i promjenama u našem razumijevanju svijeta koja su proizašla iz istraživanja atomske razine .U cilju promicanja takvog humanističkoznanstvenog dijaloga, autori raspravljaju o nekim od temeljnih pojmova u fizici i filozofiji, prostoru, vremenu i uzročnosti, te ističu nužnost zajedničke kritičke analize moderne znanosti .Zbornik Physics and Philosophy započinje člankom "Some Roots of Modern Philosophy of nature in the Reneissance Critique of Aristotle" Luke Boršića, u kojem autor istražuje korijene moderne znanosti u anti-aristotelijanskoj kritici renesanse i utjecaj te kritike na Galilea .Boršić ključnim smatra tri renesansna anti-aristotelijanska filozofa .To su Mario nizzoli i njegov pokušaj napuštanja Aristotelove ontologije te okret prema svijetu iskustva, Francesco Patrizi i njegova kritika Aristotelove metafizike, logike i epistemologije, te Jacopo Mazzoni, koji je polemizirao s Patrizijem, te bio Galileov profesor i kolega .Historijsko-

Antun Bala

Sadržaj – Znacajno ubrzanje Monte Karlo algoritma za izracunavanje funkcionalnih integrala u kvantnoj mehanici postignuto je upotrebom novog analitickog metoda koji sistematski poboljsava numericku konervenciju diskretizovanih amplituda ka njihovim kontinuum vrednostima. Ovakav optimizovani Monte Karlo algoritam je implementiran u SPEEDUP Monte Karlo kodu. U ovom radu opisujemo znacajno poboljsanje ovog algoritma upotrebom kvazi-Monte Karlo metoda za efikasno generisanje relevantnih trajektorija za nekoliko jednostavnih kvantnih modela.

J.P. McEvoy, Oscar Sergio Zárate