KVANT MEXANIKASI VA RELYATIVISTIK FIZIKANING MATEMATIK MODELLARI

Namozov Diyorbek Baxtiyor oʻgʻli

Published Jul 2, 2026• 0 citations

Abstract

Mazkur maqolada kvant mexanikasi va relyativistik fizikaning matematik modellari, ularning nazariy asoslari hamda zamonaviy fizik jarayonlarni tavsiflashdagi o‘rni tahlil qilingan. Kvant tizimlarini ifodalashda Shredinger, Geyzenberg va Dirak formalizmlarining matematik xususiyatlari, shuningdek, maxsus va umumiy nisbiylik nazariyasida qo‘llaniladigan differensial geometriya, tenzor hisobi va fazo-vaqt metrikalarining fizik mazmuni yoritilgan. Maqolada kvant maydon nazariyasi hamda relyativistik mexanikaning matematik modellarini uyg‘unlashtirish masalalari ko‘rib chiqilib, ularning zamonaviy fizika, kosmologiya va elementar zarralar nazariyasidagi ahamiyati ochib berilgan.

DOI: 10.5281/zenodo.21127495

Related papers

KVANT FIZIKASI VA UNING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARDAGI O'RNI

Shavqiya Kudirova

Mazkur maqolada kvant fizikasining shakllanishi, asosiy nazariy tushunchalari va qonuniyatlari keng yoritilgan. Shuningdek, kvant mexanikasining zamonaviy texnologiyalar rivojidagi o‘rni, xususan, yarimo‘tkazgichlar, lazer texnologiyalari, kvant kompyuterlar va tibbiyot sohasidagi qo‘llanilishi ilmiy asosda tahlil qilingan. Maqolada kvant texnologiyalarining istiqbollari ham ko‘rib chiqilgan.

Apr 11, 20260 citations

KVANT MEXANIKASIDA EHTIMOLLAR MATEMATIKASI

Sobirova Dilnoza Davlatjon qizi, Toshqo'ziyev Rahmatulla A'zamjon o'g'li, Xikmatullayev Rahmatullo Omonillo o'g'li

Mazkur maqolada kvant mexanikasining asosini tashkil etuvchi ehtimollik tushunchasi matematik formulalarsiz, nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Klassik fizikadagi aniqlik va kvant olamidagi noaniqlik o‘rtasidagi farqlar, to‘lqin funksiyasining ma’nosi hamda zarrachalarning holatini aniqlashdagi zamonaviy yondashuvlar yoritilgan. Shuningdek, tabiatning fundamental darajadagi ehtimollik xususiyati falsafiy va fizik jihatdan asoslab berilgan

Modern education and developmentApr 22, 20260 citations

KVANT FIZIKASINING KIMYO VA ZAMONAVIY TIBBIYOT RIVOJLANISHIDAGI O'RNI

Normamatova Ravza Farruxovna Toshkent davlat tibbiyot universiteti Kimyo yo'nalishi 1-bosqich talabasi

Mazkur tezisda kvant fizikasining kimyo va zamonaviy tibbiyot rivojlanishidagi nazariy hamda amaliy ahamiyati keng yoritilgan. Kvant mexanikasi atom va molekulalarning ichki tuzilishini o‘rganishda muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qilishi, elektronlarning energetik holati va atomlararo bog‘lanishlarni tushuntirishdagi roli tahlil qilingan. Tadqiqot davomida kvant fizikasining kimyo sohasidagi qo‘llanilishi, xususan kvant kimyosi, spektroskopiya, lazer texnologiyalari va yangi kimyoviy moddalarni sintez qilishdagi o‘rni ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, kvant nazariyasi asosida yaratilgan hisoblash usullari murakkab kimyoviy reaksiyalarni oldindan aniqlash va samarali katalizatorlar ishlab chiqishda muhim vosita ekanligi ta’kidlangan. Tezisda zamonaviy tibbiyotda kvant fizikasi asosida rivojlangan diagnostika va davolash usullariga ham alohida e’tibor qaratilgan. Magnit-rezonans tomografiya, kompyuter tomografiyasi, lazer terapiyasi hamda radioterapiya kabi texnologiyalarning ishlash prinsiplari kvant hodisalari bilan bog‘liqligi ilmiy jihatdan izohlangan. Ayniqsa, saraton kasalliklarini erta aniqlash va davolashda kvant texnologiyalarining samaradorligi tahlil etilgan. Bundan tashqari, nanotexnologiyalar va nanozarrachalar asosidagi dori vositalarini yaratishda kvant fizikasi muhim o‘rin egallashi yoritilgan. Kalit so‘zlar: kvant fizikasi, kvant mexanikasi, kvant kimyosi, molekulyar tuzilish, spektroskopiya, lazer texnologiyasi, nanotexnologiya, magnit-rezonans tomografiya, radioterapiya, diagnostika, kvant biologiyasi, innovatsion tibbiyot, nanozarrachalar, kimyoviy reaksiyalar, zamonaviy texnologiyalar.

May 28, 20260 citations

KVANT MEXANIKASINING ZAMONAVIY FIZIKA TARAQQIYOTIDAGI O'RNI

Salomat Sultonova

Mazkur maqolada kvant mexanikasining shakllanish bosqichlari, uning asosiy nazariy tamoyillari hamda zamonaviy ilm-fan va texnologiyalardagi o‘rni tahlil qilinadi. Kvant nazariyasining klassik fizika bilan o‘zaro bog‘liqligi, mikroolam hodisalarini tushuntirishdagi ahamiyati va amaliy qo‘llanilish yo‘nalishlari ilmiy asosda yoritiladi. Shuningdek, kvant mexanikasining kelajakdagi istiqbollari ham muhokama qilinadi.

Feb 28, 20260 citations

NISBIYLIK NAZARIYASI HAMDA EYNSHTEYN PASTULOTLARI. KVANT MEXANIKASI VA MIKROZARRALAR

Mavzurjon Xursanboyevich Qo‘chqorov, Moxinur Voxidjon qizi Muxammadyusupova

Ushbu maqolada mexanika va uning maxsus nisbiylik nazariyasi - mexanika qonunlarini elektromagnit maydon qonunlari bilan moslashtirishga urinishdan kelib chiqqanligini ifodalaydi. Yana maqolada maxsus nisbiylik nazariyasi haqida tushunchalar atroflicha yoritilgan. Shuningdek, “Kvant mexanika fani nimani o‘rganadi?” degan savolga ham javob topish mumkin. Kvant mexanikasi mikroolamga tegishli bo‘lgan zarralarning xatti-harakati qonuniyatlarini va bu olamda ro‘y beradigan fizikaviy hodisalar va jarayonlarni o‘rganadigan fandir. Mikroolamga mansub bo‘lgan zarralarning o‘lchami nihoyatda kichik bo‘lib, ularni mikrozarralar deyilishi va ularni chuqurroq o‘rganish haqida bilib olish mumkin. Shuningdek, o‘lchami m ga teng bo‘lgan yoki undan kichik bo‘lgan zarralar mikrozarralar deyiladi. Ularga misol qilib, foton, elektron, neytron, proton, mezon kabi zarralarni olish mumkin.

Educational Research in Universal SciencesJun 14, 20230 citations

KVANT MEXANIKASINING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARDAGI O‘RNI

Boltayeva Shoxista Farhodovna

Kvant mexanikasi — mikro dunyo qonuniyatlarini o‘rganuvchi fizikaning asosiy bo‘limi bo‘lib, uning zamonaviy texnologiyalar, jumladan, kvant kompyuterlar, kvant kriptografiya va kvant sensorlar kabi sohalardagi amaliyotlari ilm-fan rivojida muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada kvant mexanikasining zamonaviy texnologiyalardagi o‘rni, uning asosiy tushunchalari va prinsiplari, shuningdek, kelajakda ushbu texnologiyalarning rivojlanish imkoniyatlari yoritiladi.

TA’LIM, TARBIYA VA INNOVATSIYALAR JURNALIDec 13, 20240 citations