KVANT KOMPYUTERLARI VA AXBOROT XAVFSIZLIGINING YANGI DAVRI: ILMIY ASOSLAR VA AMALIY AHAMIYATI

Abror Kamalidin o'g'li Mamaraimov, Suhrobbek Ulug'bek o'g'li Ziyotov

Published Dec 1, 2025• 0 citations

Abstract

So‘nggi yillarda kvant kompyuterlari rivoji axborot texnologiyalari sohasida tub burilish yasamoqda. Ayniqsa, an’anaviy kriptografik algoritmlarning kvant hisoblashlar oldida zaiflashishi axborot xavfsizligiga yangi yondashuvlarni talab qilmoqda. Ushbu maqolada kvant kompyuterlarining ishlash prinsiplari, ularning mavjud shifrlash tizimlariga ta’siri hamda kvantga chidamli kriptografiyaning ilmiy asoslari va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi.

DOI: 10.5281/zenodo.18058352

Related papers

KIBERXAVFSIZLIKDA KVANT KRIPTOGRAFIYA: YANGI IMKONIYATLAR VA TAHDIDLAR

Boymirzayeva Sitora

Axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi natijasida axborot xavfsizligini ta’minlash masalalari tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, kvant hisoblash texnologiyalarining paydo bo’lishi an’anaviy kriptografik algoritmlar xavfsizligiga yangi tahdidlarni yuzaga keltirmoqda. Mazkur maqolada kvant kriptografiyaning kiberxavfsizlik tizimlaridagi o’rni, uning imkoniyatlari va mavjud xavf-xatarlar tahlil qilinadi. Tadqiqotda kvant kalit taqsimoti texnologiyalari, kvant xavfsizlik mexanizmlari va kvant hisoblashning zamonaviy kriptografiya tizimlariga ta’siri ilmiy jihatdan ko’rib chiqiladi.

Modern education and developmentApr 10, 20260 citations

TARMOQ XAVFSIZLIGIDA KVANT KOMPYUTERLARI VA ULAR TA’SIRI

Ismoiljonova Maftuna Ibrohimjon qizi

Zamonaviy axborot texnologiyalari rivojlanishi bilan tarmoq xavfsizligi hamda ma’lumotlarni himoyalash masalalari jadal sur’atlarda dolzarb bo‘lib bormoqda. Kvant kompyuterlarining paydo bo‘lishi esa bu sohani yangi bosqichga olib chiqmoqda. Kvant kompyuterlari, klassik shifrlash algoritmlarini buzish qobiliyatiga ega bo‘lib, ularning kelajakdagi ta’siri tarmoq xavfsizligi uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada kvant kompyuterlarining tarmoq xavfsizligiga ta’siri chuqurroq ko‘rib chiqilgan bo‘lib, mavjud kriptografik algoritmlarning zaif tomonlari tahlil qilingan va post-kvant kriptografiya protokollari kabi yechimlar taklif etilgan. Maqolada Shor va Grover kabi kvant algoritmlarining klassik shifrlash tizimlariga ta’siri, ularni buzish imkoniyatlari hamda post-kvant kriptografiya orqali xavfsizlikni mustahkamlash usullari baholangan. Natijada, kvant kompyuterlarining potentsial hujumlari oldini olish uchun samarali strategiyalar ishlab chiqilgan. Bundan tashqari, kvant kompyuterlarining tarmoq xavfsizligiga musbat ta’sir o‘stirish imkoniyatlari ham ko‘rib chiqilgan. Maqola, kvant kompyuterlarining kelajakdagi rivojlanishi va kiberxavfsizlik sohasida ularga qarshi qo‘llaniladigan zamonaviy yechimlarni tushunishga yordam beradi.

Журнал научных исследований и их решенийApr 16, 20250 citations

KVANT KOMPYUTERLARI RIVOJLANISHINING RSA SHIFRLASH ALGORITMIGA TA'SIRI

Asatullayeva Hosila Sobir qizi

Mazkur maqolada kvant kompyuterlarining rivojlanishi va ularning zamonaviy kriptografiya tizimlariga, xususan RSA shifrlash algoritmiga ta’siri tahlil qilinadi. RSA algoritmining ishlash tamoyillari, uning xavfsizligi asoslangan matematik muammolar hamda kvant kompyuterlarida qo‘llaniladigan Shor algoritmining imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, kvant texnologiyalarining rivojlanishi natijasida yuzaga keladigan xavflar va ularga qarshi ishlab chiqilayotgan kvantga chidamli kriptografik usullar haqida ma’lumot berilgan

ACUMEN INTERNATIONAL JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY RESEARCHJun 20, 20260 citations

KVANT KOMPYUTERLARI RIVOJLANISHINING RSA SHIFRLASH ALGORITMIGA TA’SIRI

Asatullayeva Hosila Sobir qizi

ACUMEN INTERNATIONAL JOURNAL OF MULTIDISCIPLINARY RESEARCHJun 20, 20260 citations

KVANT TEXNOLOGIYALARINING ISTIQBOLLARI: KELIB CHIQISHIDAN HOZIRGI HOLATIGACHA

Muyassar Davlatova

Ushbu maqolada kvant texnologiyalarining eng so’nggi mahsullaridan hisoblangan kvant kompyuterini ishlashining nazariy asoslari, axborotni qayta ishlash va uning o'ziga xos xususiyatlari, amaliyotga tadbiq etishning murakkabliklari shu jumladan, kvant hisoblashning rivojlanish bosqichlari, kontseptsiyadan tortib, butun dunyo va O’zbekistondagi holati, olib borilayotgan ishlargacha muhokama qilinadi. Kvant texnologiyalaridan turli sohalarda foydalanish istiqbollari biroz bahsli. Kvant kompyuterlarining tibbiyotga kiritilishi odamlarning hayot sifatini va sog’liqlarini sezilarli darajada yaxshilaydigan yangi dori vositalarini yaratishga yo‘l ochadi. Miyani yanada samarali o'rganish, Parkinson va Altsgeymer kabi kasalliklarini davolash mumkin bo'ladi. Kvant texnologiyalarini qo'llash orqali ishonchli xavfsizlikni yaratish va infratuzilmani yanada samarali rivojlantirish mumkin bo'ladi. Ammo harbiy ishlarda sun'iy intellekt va kvant texnologiyalari butunlay yangi qurollarning yaratilishiga olib kelishi ommaviy qirg'inni yuzaga chiqarishi mumkin.

Eurasian Journal of Law Finance and Applied SciencesDec 23, 20250 citations

KVANT KOMPUTERLARNING ZAMONAVIY KRIPTOGRAFIYAGA TAHDIDLARI

Mustafoyev Azamat Botir o'g'li

Ushbu maqolada kvant komputerlarning zamonaviy kriptografik tizimlariga yetkazishi mumkin bo'lgan tahdidlar masalasi o'rganilgan. Tadqiqot davomida kvant hisoblash texnologiyalarining rivojlanish tendensiyalari, ularning klassik shifrlash algoritmlariga ta'siri hamda post-kvant kriptografiya sohasidagi ilmiy izlanishlar tahlil qilingan. Maqolada Shor va Grover algoritmlari asosida RSA, ECC va AES kabi keng tarqalgan kriptografik standartlarning zaifliklari ochib berilgan. Tadqiqot natijalariga ko'ra, kvant komputerlarning amaliy qo'llanilishi kriptografik infratuzilmani tubdan o'zgartirish zaruratini keltirib chiqaradi va post-kvant kriptografiya algoritmlariga o'tish strategiyasini ishlab chiqish dolzarb ahamiyat kasb etadi.

Jul 6, 20260 citations