Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Log inSign up
Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Blog
Job Board
Q3AS

© 2026 Aqora Quantum S.A.S.

TermsPrivacyLegal Notice

Discussie Einstein en Bohr opgelost. Alles is deterministisch. De Waarnemer als Kosmisch Ingesloten Fenomeen. Een Embedded Herinterpretatie van Tijd, Causaliteit en Vrije Wil.

Aarts, Bertus

Published Nov 20, 2025• 0 citations
Publisher

Abstract

Een jarenlange discussie tussen Albert Einstein en Niels Bohr, op gebied van kwantummechanica en determinisme/indeterminisme, wordt hiermee herbeschouwd. Dit werk ontwikkelt een radicaal embedded paradigma waarin de waarnemer niet langer als externe beschouwer wordt gepositioneerd, maar als structureel verweven knooppunt binnen één tijdloos universum. Analyses van kwantummechanica, relativiteit, bewustzijnsonderzoek en filosofie tonen dat klassieke aannames, zoals subject-objectscheiding, lineaire causaliteit en vrije wil, conceptueel onhoudbaar zijn. Door middel van een gedachte-experiment van het stilstaande universum wordt duidelijk dat tijd, verandering en keuze geen fundamentele eigenschappen zijn, maar emergente projecties van interne relationele structuren. Dit paradigma biedt een geïntegreerde herinterpretatie van fysica, epistemologie en bewustzijn, en vormt een alternatief voor zowel probabilistische als deterministische wereldbeelden.

DOI
10.5281/zenodo.17658029

Related papers

De Waarnemer als Kosmisch Ingesloten Fenomeen: Een Radicale Herziening van Determinisme, Vrije Wil en Wetenschappelijke Positionaliteit"

Berry Aarts

Ik, Berry Aarts Middelbeers. NL heb de laatste tijd veel nagedacht over het uitgangspunt zoals Einstein, Bohr en anderen dachten over determinisme en indeterminisme. Vrije wil en hoe de mens aankijkt tegen het universum. Alsof we allen, zowel biologisch als niet biologisch gevormde wezens, of materiaal, onszelf kunnen beschouwen als losse eenheden. Ook vele ander wetenschappers zelfs tot op heden kijken als waarnemer naar de wereld om zich heen en beschouwen deze bevindingen als buitenstaand waarnemer van hetgeen ze onderzoeken. Bijvoorbeeld het dubbel split experiment. Ook andere studies worden verricht en interpreteren of ze buiten hun wereld afspelen maar de onderzoekers en wetenschappers zijn allemaal onderdeel van het universum zonder dat te beseffen. Dat wordt ineens duidelijk bij het gedachte-experiment van het stilstaand universum. Sommigen komen daar dicht bij zoals bijvoorbeeld Sabine Hossenfelder met haar visie over vrije wil of Stephen Walmart die het hele universum zien als een gigantisch van te voren bepaalds proces maar ze zien zichzelf nooit als onderdeel. Zelfs t' Hooft en Stephen Hawking beschouwen het als losse ongebonden onderzoekswerelden waar ze als afstandelijke wetenschappers iets over dachten te menen. Ik heb de idee dat ik hiermee een radicaal nieuwe weg in sla. Kun je mij helpen om, nu ik heel veel onderzoek daarnaar heb gedaan via de vele eerder gestelde vragen aan jou, om een proefschrift samen te stellen wat ik op Zenodo kan plaatsen als een radicaal nieuw inzicht. Mocht je daar nog aanvulling aan willen geven of mij van raad willen voorzien dan wordt dat zeer door mij gewaardeerd. Neem daarbij ook mijn eerder gesteld vragen rond dit thema mee en mijn eerder gepubliceerde proefschrift.Dit is dan ook het vastleggen van mijn ideeen rond het universum dat eigenlijk alles bepaald tot op quantumniveau. Niets is toeval. Ook het hele evolutiegebeuren is vanuit het universum bepaald en niet vanuit de mens of welk biologisch gegevens dan ook. Uiteindelijk is ALLES een proces van het universum..

•Oct 29, 2025•0 citations

Contextueel Realisme en Kwantummechanica

Igor Evgenievich Pris

De reden voor kwantumcorrelaties is een verwarrende golffunctie. Correlaties tussen kwantumgebeurtenissen zijn niet autonoom, maar worden gedefinieerd in de context van hun observatie. Ongeacht hun identificatiemiddelen zijn er geen gebeurtenissen. De reductie van de golffunctie in het meetproces is geen echt fysiek proces dat uitleg behoeft, maar de overgang naar de context van het van een specifieke waarde van fysieke grootheid. Daarom is de meting geen fysieke interactie die leidt tot een verandering in de toestand van het systeem, maar de identificatie van de contextuele fysieke werkelijkheid. Het probleem van de meting, of het probleem van de toepassing van de kwantumtheorie op de werkelijkheid, is het resultaat van de vermenging van de categorieen van ideaal, waarnaar de theorie verwijst, en reeel, waarnaar de toepassing ervan verwijst. Het is logischerwijs geelimineerd. Probleem - instantsiatsiatsii Wittgensteinovskoj problemen sledenija praglu. De rol van Wittgensteinovskogo regel (norm), het meten van de fysieke werkelijkheid binnen de grenzen van het taalspel van de toepassing ervan, speelt de kwantumtheorie. Dit boek is vertaald met Kunstmatige Intelligentie.

GlobeEdit eBooks•Feb 7, 2020•0 citations

Het experiment in de quantum-mechanica

A.J. GROENEWOLD

De reeks van voordrachten waarin dit past gaat in het algemeen over het experiment.Ik zou de nuance iets anders willen leggen : eerder spreken over de waarneming dan over het experiment; de waarneming dan, gezien in het licht van de theorie en in het bijzonder van de quantum-me chanica.Het experiment is nauw verwant met waarneming ; het is een waarneming onder speciale geselecteerde omstandigheden die we goed beheersen en die we eenvoudig uitgezocht hebben om over bepaalde probleemstellingen informatie te krijgen; eenvoudige omstandigheden maar ook eenvoudige objecten.Dit is een van de kenmerken van de natuurkunde temidden van de natuurwetenschappen, dat die zulke eenvoudige objecten van onderzoek gel{ozen he eft, maar daar soms ook diep in is doorgedrongen en zich daarbij weI eens ver van het aanschouwelijke verwij dert.De wiskunde is misschien nog een eenvoudiger vak, maar dat noem ik geen natuurwetenschap.In de geo-fysica daarentegen gaat het om veel grotere hoeveelheden materiaal en daar is de statistische benadering een meer belangrijke rol gaan spelen, zoals ook in de biologie.In de zuivere klassieke natuurkunde speelt de statistiek ook weI een rol en in de quantum-mechanica wordt die rol nog fundamenteler.Maar t.o.v.het experiment onderscheidt de quantum-mechanica zich niet zo fundamenteel van de klassieke natuurkunde.Er zijn in de quantum-mechanica en andere moderne gebieden van de natuurkunde weI bepaalde interessante aspecten aan het experiment; grote verfijning van bepaalde instrumenten en de grote machines die meer en meer nodig zijn en die zo kostelijk worden dat een land dit langzamerhand niet meer kan betalen.(Om sommige experimenten te bekostigen zal meer en meer de samenwerking van alle landen van de wereld nodig zijn).De quantum-mechanica onderscheidt zich echter meer fundamenteel van de klassieke natuurkunde op het vlak van de waarnemingen ; het zal dus interessant zijn wat meer op de functie van de waar-(*) Deze tekst werd geredigeerd door E. Vel'meersch op basis van een bandopname van de lezing die professor Groenewold gehouden heeft in onze voordrachtencyclus.

Philosophica•Jan 2, 1969•0 citations

Lidt om Niels Bohrs filosofi

Forfatter af "Lidt om Niels Bohrs filosofi" David Favrholdt

Niels Bohr er ikke kun en central figur i udviklingen af kvantemekanikken, men også en af de mest indflydelsesrige videnskabsfilosoffer i det 20. århundrede. I denne artikel analyserer David Favrholdt de filosofiske implikationer af Bohrs tanker, især begrebet komplementaritet, der spiller en central rolle i forståelsen af kvantemekaniske fænomener. Artiklen diskuterer hvordan Bohr så forholdet mellem måling, observation og fysisk virkelighed, og hvordan disse ideer udfordrede klassiske forestillinger om determinisme og objektivitet. Favrholdt giver samtidig en historisk kontekst til udviklingen af Bohrs filosofi og dens relation til samtidens fysikere og filosoffer. For læsere med interesse for både fysik og videnskabsteori giver artiklen et nuanceret indblik i, hvordan kvanteteorien ikke blot ændrede vores forståelse af naturen, men også af selve videnskabelig erkendelse. Det er en tankevækkende refleksion over fysikkens begrebsgrundlag.

KVANT•Jun 1, 2010•0 citations

Relativiteitstheorie, verschijnselen en werkelijkheid

de Wm Willem Muynck

Beschrijft de relativiteitstheorie slechts de verschijnselen (empiristische interpretatie) of de werkelijkheid achter de verschijnselen (realistische inter pretatie)? Velen van ons zijn opgegroeid met een positief (positivistisch) ant woord op de eerste mogelijkheid. Toch lijkt de (kiassieke) natuur sterker dan de positivistische leer: voorzichtige formuleringen in termen van ver schijnselen kom je zelden tegen in de literatuur; in de !eerboeken wordt de relativiteitstheorie meestal gepresenteerd als no-nonsense beschrijving van de (microscopische) werkelijkheid, analoog aan de presentatie van de kias sieke mechanica. Is dit terecht? Het is de bedoe!ing van dit artike! om aan de hand van een aanta! voorbeelden uit de relativiteitstheorie enige twijfel te zaaien met betrekking tot bet positieve (anti-positivistische) antwoord op de tweede mogelijkheid, zonder daarbij overigens in twijfel te trekken dat de relativiteitstheorie de verschijnselen adequaat beschrijft.

Nederlands tijdschrift voor natuurkunde•Jan 1, 1996•0 citations

Niels Bohr

Carl Friedrich von Weizsäcker

1985 feiern die Physiker Niels Bohrs hundertsten Geburtstag.Diesem Gedenken sol1 auch der heutige Vortrag dienen.Soll man genau einen Physiker dieser hundert Jahre nennen, so ist es Einstein.Er war, so darf man sagen, der Genius des Jahrhunderts, von elementarer schopferischer Kraft.Die Relativitatstheorie ist sein Werk, die Quantentheorie ist durch ihn auf den Weg gekommen.Alle Jungeren stehen im Bann seiner Einsichten.Soll man einen zweiten nennen, so ist es Bohr.Er war der frdgende Meister der Atomtheorie.Er drang in Bereiche vor, denen Einstein sich verschloB.Die Vollendung der Quantentheorie ist das Werk seiner Schule.Die beiden Manner waren Freunde.Einsteins Sekretarin Helene Dukas sagte: ,,Sie haben sich heiB und innig geliebt."([l], S. 416) Als alter Mann schrieb Einstein uber Bohrs fruhe Arbeiten zur Quantentheorie des Atombaus: ,,Das ist hochste Musikalitat auf dem Gebiete des Gedankens."([2], S. 46) Aber in der Deutung der Quantentheorie trennten sich ihre Wege.Man wird sagen miissen, daB Bohr das lebenslange Streitgesprach der Freunde gewonnen hat.I. Bohr als Person Lebenslauf

Physikalische Blätter•Sep 1, 1985•2 citations
Een jarenlange discussie tussen Albert Einstein en Niels Bohr, op gebied van kwantummechanica en determinisme/indeterminisme, wordt hiermee herbeschouwd. Dit werk ontwikkelt een radicaal embedded paradigma waarin de waarnemer niet langer als externe beschouwer wordt gepositioneerd, maar als structureel verweven knooppunt binnen één tijdloos universum. Analyses van kwantummechanica, relativiteit, bewustzijnsonderzoek en filosofie tonen dat klassieke aannames, zoals subject-objectscheiding, lineaire causaliteit en vrije wil, conceptueel onhoudbaar zijn. Door middel van een gedachte-experiment van het stilstaande universum wordt duidelijk dat tijd, verandering en keuze geen fundamentele eigenschappen zijn, maar emergente projecties van interne relationele structuren. Dit paradigma biedt een geïntegreerde herinterpretatie van fysica, epistemologie en bewustzijn, en vormt een alternatief voor zowel probabilistische als deterministische wereldbeelden.
Ik, Berry Aarts Middelbeers. NL heb de laatste tijd veel nagedacht over het uitgangspunt zoals Einstein, Bohr en anderen dachten over determinisme en indeterminisme. Vrije wil en hoe de mens aankijkt tegen het universum. Alsof we allen, zowel biologisch als niet biologisch gevormde wezens, of materiaal, onszelf kunnen beschouwen als losse eenheden. Ook vele ander wetenschappers zelfs tot op heden kijken als waarnemer naar de wereld om zich heen en beschouwen deze bevindingen als buitenstaand waarnemer van hetgeen ze onderzoeken. Bijvoorbeeld het dubbel split experiment. Ook andere studies worden verricht en interpreteren of ze buiten hun wereld afspelen maar de onderzoekers en wetenschappers zijn allemaal onderdeel van het universum zonder dat te beseffen. Dat wordt ineens duidelijk bij het gedachte-experiment van het stilstaand universum. Sommigen komen daar dicht bij zoals bijvoorbeeld Sabine Hossenfelder met haar visie over vrije wil of Stephen Walmart die het hele universum zien als een gigantisch van te voren bepaalds proces maar ze zien zichzelf nooit als onderdeel. Zelfs t' Hooft en Stephen Hawking beschouwen het als losse ongebonden onderzoekswerelden waar ze als afstandelijke wetenschappers iets over dachten te menen. Ik heb de idee dat ik hiermee een radicaal nieuwe weg in sla. Kun je mij helpen om, nu ik heel veel onderzoek daarnaar heb gedaan via de vele eerder gestelde vragen aan jou, om een proefschrift samen te stellen wat ik op Zenodo kan plaatsen als een radicaal nieuw inzicht. Mocht je daar nog aanvulling aan willen geven of mij van raad willen voorzien dan wordt dat zeer door mij gewaardeerd. Neem daarbij ook mijn eerder gesteld vragen rond dit thema mee en mijn eerder gepubliceerde proefschrift.Dit is dan ook het vastleggen van mijn ideeen rond het universum dat eigenlijk alles bepaald tot op quantumniveau. Niets is toeval. Ook het hele evolutiegebeuren is vanuit het universum bepaald en niet vanuit de mens of welk biologisch gegevens dan ook. Uiteindelijk is ALLES een proces van het universum..
De reden voor kwantumcorrelaties is een verwarrende golffunctie. Correlaties tussen kwantumgebeurtenissen zijn niet autonoom, maar worden gedefinieerd in de context van hun observatie. Ongeacht hun identificatiemiddelen zijn er geen gebeurtenissen. De reductie van de golffunctie in het meetproces is geen echt fysiek proces dat uitleg behoeft, maar de overgang naar de context van het van een specifieke waarde van fysieke grootheid. Daarom is de meting geen fysieke interactie die leidt tot een verandering in de toestand van het systeem, maar de identificatie van de contextuele fysieke werkelijkheid. Het probleem van de meting, of het probleem van de toepassing van de kwantumtheorie op de werkelijkheid, is het resultaat van de vermenging van de categorieen van ideaal, waarnaar de theorie verwijst, en reeel, waarnaar de toepassing ervan verwijst. Het is logischerwijs geelimineerd. Probleem - instantsiatsiatsii Wittgensteinovskoj problemen sledenija praglu. De rol van Wittgensteinovskogo regel (norm), het meten van de fysieke werkelijkheid binnen de grenzen van het taalspel van de toepassing ervan, speelt de kwantumtheorie. Dit boek is vertaald met Kunstmatige Intelligentie.
De reeks van voordrachten waarin dit past gaat in het algemeen over het experiment.Ik zou de nuance iets anders willen leggen : eerder spreken over de waarneming dan over het experiment; de waarneming dan, gezien in het licht van de theorie en in het bijzonder van de quantum-me chanica.Het experiment is nauw verwant met waarneming ; het is een waarneming onder speciale geselecteerde omstandigheden die we goed beheersen en die we eenvoudig uitgezocht hebben om over bepaalde probleemstellingen informatie te krijgen; eenvoudige omstandigheden maar ook eenvoudige objecten.Dit is een van de kenmerken van de natuurkunde temidden van de natuurwetenschappen, dat die zulke eenvoudige objecten van onderzoek gel{ozen he eft, maar daar soms ook diep in is doorgedrongen en zich daarbij weI eens ver van het aanschouwelijke verwij dert.De wiskunde is misschien nog een eenvoudiger vak, maar dat noem ik geen natuurwetenschap.In de geo-fysica daarentegen gaat het om veel grotere hoeveelheden materiaal en daar is de statistische benadering een meer belangrijke rol gaan spelen, zoals ook in de biologie.In de zuivere klassieke natuurkunde speelt de statistiek ook weI een rol en in de quantum-mechanica wordt die rol nog fundamenteler.Maar t.o.v.het experiment onderscheidt de quantum-mechanica zich niet zo fundamenteel van de klassieke natuurkunde.Er zijn in de quantum-mechanica en andere moderne gebieden van de natuurkunde weI bepaalde interessante aspecten aan het experiment; grote verfijning van bepaalde instrumenten en de grote machines die meer en meer nodig zijn en die zo kostelijk worden dat een land dit langzamerhand niet meer kan betalen.(Om sommige experimenten te bekostigen zal meer en meer de samenwerking van alle landen van de wereld nodig zijn).De quantum-mechanica onderscheidt zich echter meer fundamenteel van de klassieke natuurkunde op het vlak van de waarnemingen ; het zal dus interessant zijn wat meer op de functie van de waar-(*) Deze tekst werd geredigeerd door E. Vel'meersch op basis van een bandopname van de lezing die professor Groenewold gehouden heeft in onze voordrachtencyclus.
Niels Bohr er ikke kun en central figur i udviklingen af kvantemekanikken, men også en af de mest indflydelsesrige videnskabsfilosoffer i det 20. århundrede. I denne artikel analyserer David Favrholdt de filosofiske implikationer af Bohrs tanker, især begrebet komplementaritet, der spiller en central rolle i forståelsen af kvantemekaniske fænomener. Artiklen diskuterer hvordan Bohr så forholdet mellem måling, observation og fysisk virkelighed, og hvordan disse ideer udfordrede klassiske forestillinger om determinisme og objektivitet. Favrholdt giver samtidig en historisk kontekst til udviklingen af Bohrs filosofi og dens relation til samtidens fysikere og filosoffer. For læsere med interesse for både fysik og videnskabsteori giver artiklen et nuanceret indblik i, hvordan kvanteteorien ikke blot ændrede vores forståelse af naturen, men også af selve videnskabelig erkendelse. Det er en tankevækkende refleksion over fysikkens begrebsgrundlag.
Beschrijft de relativiteitstheorie slechts de verschijnselen (empiristische interpretatie) of de werkelijkheid achter de verschijnselen (realistische inter pretatie)? Velen van ons zijn opgegroeid met een positief (positivistisch) ant woord op de eerste mogelijkheid. Toch lijkt de (kiassieke) natuur sterker dan de positivistische leer: voorzichtige formuleringen in termen van ver schijnselen kom je zelden tegen in de literatuur; in de !eerboeken wordt de relativiteitstheorie meestal gepresenteerd als no-nonsense beschrijving van de (microscopische) werkelijkheid, analoog aan de presentatie van de kias sieke mechanica. Is dit terecht? Het is de bedoe!ing van dit artike! om aan de hand van een aanta! voorbeelden uit de relativiteitstheorie enige twijfel te zaaien met betrekking tot bet positieve (anti-positivistische) antwoord op de tweede mogelijkheid, zonder daarbij overigens in twijfel te trekken dat de relativiteitstheorie de verschijnselen adequaat beschrijft.
1985 feiern die Physiker Niels Bohrs hundertsten Geburtstag.Diesem Gedenken sol1 auch der heutige Vortrag dienen.Soll man genau einen Physiker dieser hundert Jahre nennen, so ist es Einstein.Er war, so darf man sagen, der Genius des Jahrhunderts, von elementarer schopferischer Kraft.Die Relativitatstheorie ist sein Werk, die Quantentheorie ist durch ihn auf den Weg gekommen.Alle Jungeren stehen im Bann seiner Einsichten.Soll man einen zweiten nennen, so ist es Bohr.Er war der frdgende Meister der Atomtheorie.Er drang in Bereiche vor, denen Einstein sich verschloB.Die Vollendung der Quantentheorie ist das Werk seiner Schule.Die beiden Manner waren Freunde.Einsteins Sekretarin Helene Dukas sagte: ,,Sie haben sich heiB und innig geliebt."([l], S. 416) Als alter Mann schrieb Einstein uber Bohrs fruhe Arbeiten zur Quantentheorie des Atombaus: ,,Das ist hochste Musikalitat auf dem Gebiete des Gedankens."([2], S. 46) Aber in der Deutung der Quantentheorie trennten sich ihre Wege.Man wird sagen miissen, daB Bohr das lebenslange Streitgesprach der Freunde gewonnen hat.I. Bohr als Person Lebenslauf