Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Log inSign up
Challenges
Datasets
Workspaces
Papers
Discussions
Leaderboard
Blog
Job Board
Q3AS

© 2026 Aqora Quantum S.A.S.

TermsPrivacyLegal Notice

TNU Journal of Science and Technology

NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG THUẬT TOÁN LƯỢNG TỬ GROVER TRONG GIẢI TRÌNH TỰ DNA

Dụng Văn Lữ, Huỳnh Phương Anh, Huỳnh Bảo Nguyên, Nguyễn Ngọc Minh Trí, Cao Thị Mỹ Hảo, Nguyễn Thị Hồng

Published May 24, 2024• 1 citation
Publisher

Abstract

Để tìm kiếm trên một cơ sở dữ liệu phi cấu trúc gồm N phần tử, thuật toán lượng tử Grover có độ phức tạp về thời gian O(√N) và sử dụng O(log N) không gian lưu trữ nhờ ứng dụng của các tính chất cơ học lượng tử. Trong bài báo này, chúng tôi nghiên cứu thuật toán lượng tử Grover và làm rõ tính ưu việt của thuật toán bằng cách phân tích các “hành xử” của tính chất cơ học lượng tử (như chồng chất, vướng víu,...) trong từng bước của thuật toán. Đồng thời, chúng tôi tính toán và triển khai trên máy tính lượng tử IBM thông qua nền tảng Qiskit trong bài toán giải trình tự DNA với chuỗi có độ dài N = 8. Kết quả cho thấy thuật toán lượng tử Grover có khả năng tìm kiếm ưu việt hơn các thuật toán hiện có khi máy tính lượng tử có số qubit đủ dùng, điều này giúp giảm thời gian và nguồn lực cần thiết để xác định chuỗi gen và đồng thời cung cấp phương pháp hiệu quả hơn cho nghiên cứu sinh học phân tử.

DOI
10.34238/tnu-jst.9932

Related papers

Ứng dụng thuật toán tìm kiếm Grover lượng tử trong tấn công hệ mật S-Des

Thắng Nguyễn Tất, Toản Đào Thanh, Lục Như Quỳnh

Với sự xuất hiện của máy tính lượng tử, nhiều hệ mật đang sử dụng hiện nay có thể bị phá vỡ với tốc độ thực thi nhanh. Các thuật toán thám mã sử dụng tính toán lượng tử còn khiêm tốn và đang trong giai đoạn nghiên cứu. Đối với các hệ mã khối, thuật toán tìm kiếm Grover lượng tử được áp dụng là công cụ phổ biến. Thuật toán Grover có ưu điểm đến pha tính toán lượng tử sử dụng kỹ thuật khuếch đại biên độ với mục đích tăng tốc và giảm thời gian đáng kể, giảm độ phức tạp tính toán của thuật toán. Cụ thể, thuật toán Grover là một thuật toán lượng tử dùng trong việc tìm kiếm một cơ sở dữ liệu chưa sắp xếp N phần tử, trong đó độ phức tạp về thời gian là O(√N) và sử dụng O(log N) không gian lưu trữ. Trong công trình của Mishal Almazrooie đã đưa ra phương pháp chứng minh và tính khả thi áp dụng thuật toán tìm kiếm Grover vào thám hệ mật mã khóa đối xứng S-DES. Dựa trên các nghiên cứu trên thế giới và trong nước, trong nghiên cứu này, các tác giả thực thi thám hệ mật S-DES sử dụng thuật toán Grover với mục tiêu kiểm nghiệm tính khả thi và định hướng áp dụng thuật toán này để thám với các hệ khác về mã khối trong các công bố tiếp theo.

The Transport and Communications Science Journal•Apr 15, 2025•0 citations

KHUNG MÔ PHỎNG DỰA TRÊN THUẬT TOÁN METROPOLIS CHO CÁC THUẬT TOÁN TỐI ƯU HÓA LƯỢNG TỬ CÓ NHIỄU

Nguyễn Văn Mạnh, Phạm Tiến Huy

Sự phát triển của điện toán lượng tử hiện đang gặp phải những rào cản đáng kể do các giới hạn nội tại của kỷ nguyên lượng tử quy mô trung bình có nhiễu. Những thách thức về phần cứng, cụ thể là số lượng qubit bị hạn chế và mức độ nhiễu vận hành cao, đã tạo ra những rào cản lớn trong việc phát triển và xác thực các thuật toán lượng tử phức tạp. Hệ quả tất yếu là các phương pháp mô phỏng cổ điển đã trở thành công cụ không thể thiếu để thiết kế và tối ưu hóa thuật toán trước khi triển khai trên phần cứng vật lý. Bài báo này đề xuất và đánh giá một khung mô phỏng ứng dụng thuật toán Metropolis-Hastings, một nền tảng nòng cốt của các phương pháp Monte Carlo chuỗi Markov. Kiến trúc tập trung vào việc mô phỏng bản chất xác suất của các phép đo lượng tử và sự tiến hóa của hệ thống dưới tác động của nhiễu, đặc biệt nhắm tới các bài toán tối ưu hóa. Cốt lõi của phương pháp là ánh xạ không gian năng lượng của hệ lượng tử sang một cảnh quan năng lượng cổ điển, cho phép thuật toán Metropolis lấy mẫu từ phân phối Boltzmann tương ứng. Cách tiếp cận này tỏ ra đặc biệt hiệu quả trong việc tìm kiếm các trạng thái năng lượng thấp, một mục tiêu tối thượng trong các thuật toán như ủ lượng tử và thuật toán tối ưu hóa tiệm cận lượng tử. Thông qua việc mô phỏng chi tiết mô hình Ising trường ngang, chúng tôi chứng minh khung mô phỏng đạt được hiệu suất bộ nhớ vượt trội trong việc ước lượng trạng thái cơ bản của hệ thống. Thêm vào đó, thông số nhiệt độ có thể tinh chỉnh cung cấp một cơ chế trực quan để nghiên cứu ảnh hưởng của nhiễu nhiệt và hiện tượng mất liên kết. Dù không phải là một bộ mô phỏng lượng tử vạn năng, phương pháp tiếp cận dựa trên MCMC này đại diện cho một công cụ thực tiễn và thiết yếu trong kỷ nguyên NISQ vốn đang bị hạn chế nghiêm trọng về mặt tài nguyên.

Tạp chí Khoa học Trường Đại học Mở Hà Nội•May 11, 2026•0 citations

TOÀN CẢNH VỀ MÁY TÍNH LƯỢNG TỬ - NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

Bac Do Thi, Soulivong Phonekeopaserth, Khit Bounsaveng

Máy tính lượng tử - một lĩnh vực còn rất mới và là loại máy tính chưa được sử dụng phổ biến. Bài báo này trình bày tổng quan về máy tính lượng tử và đánh giá các nghiên cứu từ khi ra đời cho đến nay bao gồm: sự ra đời, tiến trình phát triển đến những vấn đề đặt ra về triển vọng, tầm nhìn, thách thức và cơ hội. Đồng thời cũng giải thích sức mạnh của máy tính lượng tử thông qua công nghệ tính toán lượng tử dựa trên các nguyên lý của cơ học lượng tử, chẳng hạn như siêu đặc tính lượng tử, sự liên kết lượng tử, hoặc định lý không thể sao chép. Phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu này phân tích, tổng hợp và so sánh thông tin để đánh giá và đưa ra những kết luận và nhận xét có giá trị. Bài báo hữu ích cho những người mới bắt đầu nghiên cứu về máy tính lượng tử, giúp họ có được cái nhìn tổng quan về lĩnh vực máy tính lượng tử và định hướng cho công việc nghiên cứu của họ. Nó cũng có thể giúp các nhà quản lý, chính phủ và các tổ chức khác trong việc đưa ra các quyết định và chính sách liên quan đến nền tảng máy tính lượng tử.

TNU Journal of Science and Technology•May 15, 2023•0 citations

ÁNH SÁNG CHẬM VÀ LƯU TRỮ LƯỢNG TỬ TRONG MÔI TRƯỜNG TRONG SUỐT CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ

Trang Huỳnh Đăng Khoa, Thái Doãn Thanh, Nguyễn Tuấn Anh +6 more

Trong bài báo này, chúng tôi nghiên cứu quá trình lan truyền ánh sáng chậm và lưu trữ trạng thái lượng tử trong môi trường nguyên tử ba mức cấu hình lambda thông qua phân cực trạng thái tối dựa trên hiệu ứng trong suốt cảm ứng điện từ (EIT). Bằng cách kết hợp các phương pháp Runge-Kutta bậc bốn và phương pháp sai phân hữu hạn, chúng tôi giải số hệ phương trình Heisenberg-Langevin cho sự tiến triển của trường dò trong môi trường nguyên tử. Kết quả cho thấy miền tán sắc thường với độ tán sắc lớn và độ hấp thụ bị triệt tiêu được điều khiển bằng cách thay đổi cường độ của trường điều khiển. Do đó có thể thu được ánh sáng lan truyền với vận tốc nhóm cực chậm trong cửa sổ EIT. Đặc biệt, thông qua biến điệu trường laser điều khiển, xung laser dò được lưu trữ và phục hồi dưới sự phân cực trạng thái tối. Các kết quả thu được sẽ rất hữu ích cho nghiên cứu bộ nhớ lượng tử quang học, và được ứng dụng trong các thiết bị thông tin lượng tử và máy tính lượng tử.

Tạp chí Khoa học Đại học Công Thương.•Oct 28, 2025•0 citations

Giải pháp xác thực và bảo mật dữ liệu truyền, chống tấn công lượng tử và Man-In-The-Middle

Lâm Đinh Xuân

Cơ chế trao đổi khóa là điều kiện tiên quyết để đảm bảo tính xác thực và bảo mật kết nối client-server. Kỹ thuật mã hóa dữ liệu truyền thống dựa trên kiến trúc PKI không còn là giải pháp đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hoạt động trao đổi khóa và hoạt động truyền dữ liệu qua mạng, đặc biệt với sự xuất hiện của các máy tính lượng tử. Nghiên cứu phân tích lỗ hổng và rủi ro tấn công lượng tử của giao thức trao đổi khóa dựa trên các hệ mật khóa công khai như Diffie Hellman, từ đó đề xuất một giải pháp trao đổi khóa theo mô hình đường ống mã hóa AES, Diffie Hellman cải biên có xác thực, kết hợp giấu tin, có khả năng chống tấn công trung gian và hạn chế rủi ro bảo mật từ năng lực lượng tử, giúp giảm nguy cơ rò rỉ, giả mạo thông tin, gia tăng tính an toàn cho quá trình xác thực và truyền dữ liệu trong các ứng dụng client-server. Nghiên cứu cũng cung cấp một cái nhìn tổng quan về hiệu năng và khả năng triển khai thực tế giải pháp từ các kết quả thực nghiệm.

Tạp chí Khoa học HUFLIT•Apr 29, 2026•0 citations

MÔ PHỎNG ĐỘNG LỰC HỌC LƯỢNG TỬ BIẾN PHÂN THÍCH ỨNG CỦA HIỆN TƯỢNG PHÁT SÓNG HÀI BẬC CAO TRONG MÔ HÌNH HUBBARD DƯỚI TRƯỜNG LASER XUNG CƯỜNG ĐỘ CAO

Phạm Văn Anh, Hồ Xuân Nhật, Trần Minh Đức +4 more

Nghiên cứu mô phỏng hệ nhiều hạt tương tác mạnh có vai trò quan trọng trong việc hiểu các hiện tượng tập thể của vật chất và là một trong những bài toán thách thức đối với phương pháp cổ điển. Trong nghiên cứu này chúng tôi khảo sát động lực học của mô hình Fermi – Hubbard một chiều 4 vị trí với biên tuần hoàn dưới tác động của trường laser xung cường độ cao và phân tích đáp ứng phi tuyến của hệ thông qua tín hiệu dòng điện và phổ sóng hài bậc cao. Phương pháp được sử dụng là thuật toán mô phỏng động lực học lượng tử biến phân thích nghi theo thời gian, trong đó ansatz được mở rộng theo tiêu chuẩn sai số McLachlan và các tham số được cập nhật bằng phương pháp Runge – Kutta bậc bốn với thời gian thích nghi. Bài toán được xây dựng trên nền tảng Qiskit chạy trên Visual Studio Code. Kết quả cho thấy dòng điện mô phỏng bám sát nghiệm chuẩn về pha và biên độ cho các xung laser có chu kỳ là 7 và 10. Phổ sóng hài bậc cao tái hiện đúng vị trí các đỉnh điều hòa tại các bội số của tần số laser. Phương pháp cho thấy tiềm năng trong mô phỏng hệ nhiều hạt.

TNU Journal of Science and Technology•Jun 24, 2026•0 citations
Để tìm kiếm trên một cơ sở dữ liệu phi cấu trúc gồm N phần tử, thuật toán lượng tử Grover có độ phức tạp về thời gian O(√N) và sử dụng O(log N) không gian lưu trữ nhờ ứng dụng của các tính chất cơ học lượng tử. Trong bài báo này, chúng tôi nghiên cứu thuật toán lượng tử Grover và làm rõ tính ưu việt của thuật toán bằng cách phân tích các “hành xử” của tính chất cơ học lượng tử (như chồng chất, vướng víu,...) trong từng bước của thuật toán. Đồng thời, chúng tôi tính toán và triển khai trên máy tính lượng tử IBM thông qua nền tảng Qiskit trong bài toán giải trình tự DNA với chuỗi có độ dài N = 8. Kết quả cho thấy thuật toán lượng tử Grover có khả năng tìm kiếm ưu việt hơn các thuật toán hiện có khi máy tính lượng tử có số qubit đủ dùng, điều này giúp giảm thời gian và nguồn lực cần thiết để xác định chuỗi gen và đồng thời cung cấp phương pháp hiệu quả hơn cho nghiên cứu sinh học phân tử.
Với sự xuất hiện của máy tính lượng tử, nhiều hệ mật đang sử dụng hiện nay có thể bị phá vỡ với tốc độ thực thi nhanh. Các thuật toán thám mã sử dụng tính toán lượng tử còn khiêm tốn và đang trong giai đoạn nghiên cứu. Đối với các hệ mã khối, thuật toán tìm kiếm Grover lượng tử được áp dụng là công cụ phổ biến. Thuật toán Grover có ưu điểm đến pha tính toán lượng tử sử dụng kỹ thuật khuếch đại biên độ với mục đích tăng tốc và giảm thời gian đáng kể, giảm độ phức tạp tính toán của thuật toán. Cụ thể, thuật toán Grover là một thuật toán lượng tử dùng trong việc tìm kiếm một cơ sở dữ liệu chưa sắp xếp N phần tử, trong đó độ phức tạp về thời gian là O(√N) và sử dụng O(log N) không gian lưu trữ. Trong công trình của Mishal Almazrooie đã đưa ra phương pháp chứng minh và tính khả thi áp dụng thuật toán tìm kiếm Grover vào thám hệ mật mã khóa đối xứng S-DES. Dựa trên các nghiên cứu trên thế giới và trong nước, trong nghiên cứu này, các tác giả thực thi thám hệ mật S-DES sử dụng thuật toán Grover với mục tiêu kiểm nghiệm tính khả thi và định hướng áp dụng thuật toán này để thám với các hệ khác về mã khối trong các công bố tiếp theo.
Sự phát triển của điện toán lượng tử hiện đang gặp phải những rào cản đáng kể do các giới hạn nội tại của kỷ nguyên lượng tử quy mô trung bình có nhiễu. Những thách thức về phần cứng, cụ thể là số lượng qubit bị hạn chế và mức độ nhiễu vận hành cao, đã tạo ra những rào cản lớn trong việc phát triển và xác thực các thuật toán lượng tử phức tạp. Hệ quả tất yếu là các phương pháp mô phỏng cổ điển đã trở thành công cụ không thể thiếu để thiết kế và tối ưu hóa thuật toán trước khi triển khai trên phần cứng vật lý. Bài báo này đề xuất và đánh giá một khung mô phỏng ứng dụng thuật toán Metropolis-Hastings, một nền tảng nòng cốt của các phương pháp Monte Carlo chuỗi Markov. Kiến trúc tập trung vào việc mô phỏng bản chất xác suất của các phép đo lượng tử và sự tiến hóa của hệ thống dưới tác động của nhiễu, đặc biệt nhắm tới các bài toán tối ưu hóa. Cốt lõi của phương pháp là ánh xạ không gian năng lượng của hệ lượng tử sang một cảnh quan năng lượng cổ điển, cho phép thuật toán Metropolis lấy mẫu từ phân phối Boltzmann tương ứng. Cách tiếp cận này tỏ ra đặc biệt hiệu quả trong việc tìm kiếm các trạng thái năng lượng thấp, một mục tiêu tối thượng trong các thuật toán như ủ lượng tử và thuật toán tối ưu hóa tiệm cận lượng tử. Thông qua việc mô phỏng chi tiết mô hình Ising trường ngang, chúng tôi chứng minh khung mô phỏng đạt được hiệu suất bộ nhớ vượt trội trong việc ước lượng trạng thái cơ bản của hệ thống. Thêm vào đó, thông số nhiệt độ có thể tinh chỉnh cung cấp một cơ chế trực quan để nghiên cứu ảnh hưởng của nhiễu nhiệt và hiện tượng mất liên kết. Dù không phải là một bộ mô phỏng lượng tử vạn năng, phương pháp tiếp cận dựa trên MCMC này đại diện cho một công cụ thực tiễn và thiết yếu trong kỷ nguyên NISQ vốn đang bị hạn chế nghiêm trọng về mặt tài nguyên.
Máy tính lượng tử - một lĩnh vực còn rất mới và là loại máy tính chưa được sử dụng phổ biến. Bài báo này trình bày tổng quan về máy tính lượng tử và đánh giá các nghiên cứu từ khi ra đời cho đến nay bao gồm: sự ra đời, tiến trình phát triển đến những vấn đề đặt ra về triển vọng, tầm nhìn, thách thức và cơ hội. Đồng thời cũng giải thích sức mạnh của máy tính lượng tử thông qua công nghệ tính toán lượng tử dựa trên các nguyên lý của cơ học lượng tử, chẳng hạn như siêu đặc tính lượng tử, sự liên kết lượng tử, hoặc định lý không thể sao chép. Phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu này phân tích, tổng hợp và so sánh thông tin để đánh giá và đưa ra những kết luận và nhận xét có giá trị. Bài báo hữu ích cho những người mới bắt đầu nghiên cứu về máy tính lượng tử, giúp họ có được cái nhìn tổng quan về lĩnh vực máy tính lượng tử và định hướng cho công việc nghiên cứu của họ. Nó cũng có thể giúp các nhà quản lý, chính phủ và các tổ chức khác trong việc đưa ra các quyết định và chính sách liên quan đến nền tảng máy tính lượng tử.
Trong bài báo này, chúng tôi nghiên cứu quá trình lan truyền ánh sáng chậm và lưu trữ trạng thái lượng tử trong môi trường nguyên tử ba mức cấu hình lambda thông qua phân cực trạng thái tối dựa trên hiệu ứng trong suốt cảm ứng điện từ (EIT). Bằng cách kết hợp các phương pháp Runge-Kutta bậc bốn và phương pháp sai phân hữu hạn, chúng tôi giải số hệ phương trình Heisenberg-Langevin cho sự tiến triển của trường dò trong môi trường nguyên tử. Kết quả cho thấy miền tán sắc thường với độ tán sắc lớn và độ hấp thụ bị triệt tiêu được điều khiển bằng cách thay đổi cường độ của trường điều khiển. Do đó có thể thu được ánh sáng lan truyền với vận tốc nhóm cực chậm trong cửa sổ EIT. Đặc biệt, thông qua biến điệu trường laser điều khiển, xung laser dò được lưu trữ và phục hồi dưới sự phân cực trạng thái tối. Các kết quả thu được sẽ rất hữu ích cho nghiên cứu bộ nhớ lượng tử quang học, và được ứng dụng trong các thiết bị thông tin lượng tử và máy tính lượng tử.
Cơ chế trao đổi khóa là điều kiện tiên quyết để đảm bảo tính xác thực và bảo mật kết nối client-server. Kỹ thuật mã hóa dữ liệu truyền thống dựa trên kiến trúc PKI không còn là giải pháp đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hoạt động trao đổi khóa và hoạt động truyền dữ liệu qua mạng, đặc biệt với sự xuất hiện của các máy tính lượng tử. Nghiên cứu phân tích lỗ hổng và rủi ro tấn công lượng tử của giao thức trao đổi khóa dựa trên các hệ mật khóa công khai như Diffie Hellman, từ đó đề xuất một giải pháp trao đổi khóa theo mô hình đường ống mã hóa AES, Diffie Hellman cải biên có xác thực, kết hợp giấu tin, có khả năng chống tấn công trung gian và hạn chế rủi ro bảo mật từ năng lực lượng tử, giúp giảm nguy cơ rò rỉ, giả mạo thông tin, gia tăng tính an toàn cho quá trình xác thực và truyền dữ liệu trong các ứng dụng client-server. Nghiên cứu cũng cung cấp một cái nhìn tổng quan về hiệu năng và khả năng triển khai thực tế giải pháp từ các kết quả thực nghiệm.
Nghiên cứu mô phỏng hệ nhiều hạt tương tác mạnh có vai trò quan trọng trong việc hiểu các hiện tượng tập thể của vật chất và là một trong những bài toán thách thức đối với phương pháp cổ điển. Trong nghiên cứu này chúng tôi khảo sát động lực học của mô hình Fermi – Hubbard một chiều 4 vị trí với biên tuần hoàn dưới tác động của trường laser xung cường độ cao và phân tích đáp ứng phi tuyến của hệ thông qua tín hiệu dòng điện và phổ sóng hài bậc cao. Phương pháp được sử dụng là thuật toán mô phỏng động lực học lượng tử biến phân thích nghi theo thời gian, trong đó ansatz được mở rộng theo tiêu chuẩn sai số McLachlan và các tham số được cập nhật bằng phương pháp Runge – Kutta bậc bốn với thời gian thích nghi. Bài toán được xây dựng trên nền tảng Qiskit chạy trên Visual Studio Code. Kết quả cho thấy dòng điện mô phỏng bám sát nghiệm chuẩn về pha và biên độ cho các xung laser có chu kỳ là 7 và 10. Phổ sóng hài bậc cao tái hiện đúng vị trí các đỉnh điều hòa tại các bội số của tần số laser. Phương pháp cho thấy tiềm năng trong mô phỏng hệ nhiều hạt.