پردازش اطلاعات در ابعاد کوانتومی با استفاده از گیتهای منطقی مولکولی: مروری بر تاریخچه، ویژگیها و فناوریهای مبتنیبر آن
احسان سهیلی, نصیب الله دوستی مطلق
Abstract
در صنعت الکترونیک ثابت شده است که، پایین آوردن مقیاس قطعات سیلیکونی تا زیر nm۱۰ و بستهبندی میلیونها مورد از آنها در یک تراشه ایدة جالبی نخواهد بود. این امر بهدلیل مصرف انرژی بالا، هزینه ساخت بالا، محدودیتهای ناشی از مکانیک کوانتومی و دشواریهای فنی است که مانع از کوچکتر شدن بیشتر افزارههای الکترونیکی میشوند. لذا، بایستی محققان به چیزی غیر از سیلیکون فکر کنند تا افزاره الکترونیکی با تراکم بسیار زیاد بسازند. از اینرو، داده ورزی مولکولی، میتواند با بررسی و اکتشاف گستره وسیعی از ساختارهای مولکولی، جایگزین مناسبی برای منطق دیجیتال مرسوم ارائه دهد تا قادر به کدگذاری یا دستکاری مؤثر دادهها باشد. بنابراین، بسترهای مولکولی را میتوان بهعنوان افزارههای محاسباتی در نظر گرفت که براساس مجموعهای از عملگرهای منطقی، ورودیهای فیزیکی و شیمیایی را به خروجیهای مطلوب تبدیل میکنند. این حوزه در زیرشاخة سختافزار فناوریهای محاسبات کوانتومی قرار میگیرد و بنابراین، ساخت افزارههای الکترونیکی و حسگرهای مولکولی کارآمدتر تأثیرات مثبت معناداری بر توانمندیهای دفاعی و امنیتی یک کشور دارند. در این مقالة مروری، ابتدا مختصری از تاریخچه افزارههای مولکولی ارائه میشود، چرا که آگاهی از سیر تحول یک موضوع علمی میتواند زمینهساز پیشرفت اصولیتر باشد. در گام بعدی، دلایل اصلی تغییر رویکرد به سوی افزارههای مولکولی توضیح داده شده و با معرفی گیتهای منطقی مورد استفاده، محدودیتهای بنیادین و فنی حاکم بر ادوات کلاسیک ذکر میشوند. سپس، قابلیتهای مختلف گیتهای منطقی مولکولی در دو زمینة الکترونیک مولکولی و حسگرهای منطقی شیمیایی به تفصیل مورد بحث قرار گرفتند تا تواناییهای مولکولها در سامانههای محاسباتی مختلف اثبات شوند.